7 Ekim sabahı ajanslara, Türkiye’de kimsenin beklemediği bir haber düştü: “Hurşit Külter Kerkük’te!” Haberi duyuran Fırat Haber Ajansı şu kısa bilgiyi geçti: “Aylardır tüm aramalara rağmen kendisinden haber alınamayan Külter, saat 09.00’da kayboluşu ve sonrasında yaşadıklarına dair Kerkük’te basın açıklaması gerçekleştiriyor”.
Bu haberi Külter ailesi dâhil kimse beklemiyordu, çünkü herkes 27 Mayıs’tan beri kayıp olan Demokratik Bölgeler Partisi Şırnak İl Yöneticisi Hurşit Külter’den umudunu kesmişti. Kısa süre sonra da Külter’in açıklaması yayımlandı. 13 gün boyunca gözaltında tutulduğunu ve bu sırada işkenceye maruz kaldığını söyleyen Külter, tutulduğu bir binanın bodrum katından kaçtığını, 50 gün boyunca Şırnak’taki boş binalarda saklandığını ve daha sonra şehirdeki direnişçilerle karşılaşıp onların yardımıyla çıktığını açıkladı. Külter can güvenliği olmadığı için basına ve ailesine haber verecek bir fırsat bulamadığını, bundan dolayı özür dilediğini de ekledi.
Al-Monitor’a konuşan Külter’in kardeşi Ebubekir Külter, “Acaba 1990’lardaki faili meçhul döneme geri mi dönülüyor diye korkmuştuk” diyor. Aslında Külter’le ilgili aylarca süren ve ciddi bir kamuoyu yaratan kampanyanın sebebi tam da buydu. Eski Başbakan Ahmet Davutoğlu, 20 Ekim 2015’teki Van mitinginde iktidardan gitmeleri halinde, 1990’lı yıllarda bölgedeki faili meçhullerle özdeşleşen “Beyaz Toros” marka otomobillerin yeniden sokaklara çıkacağını söylemişti. Davutoğlu’nun bu sözleri hâlâ hafızalardayken, Külter’in de “Beyaz Toros”ların 2016’daki ilk kurbanı olabileceği düşünülmüştü. Öte yandan Külter’in arkadaşı olan Hacı Lokman Birlik de Davutoğlu’nun söz konusu açıklamasından sadece 17 gün önce, 3 Ekim 2015’te Şırnak’ta öldürülmüş ve cenazesinin bir iple zırhlı polis aracının arkasından sürüklendiğini gösteren görüntüler Türkiye’de infial yaratmıştı.
Şırnak, 1990’lı yıllarda faili meçhul cinayetlerin en fazla yaşandığı şehirler içinde Diyarbakır’dan sonra ikinci sırada. Hafıza Merkezi’nin “Konuşulmayan Gerçek: Zorla Kaybetmeler” başlıklı raporuna göre 12 Eylül 1980 askeri darbesinden 2013 yılına kadarki süreçte Şırnak’ta toplam 211 kişi zorla kaybettirildi. Şırnak’ın Silopi ilçesinde ise 25 Ocak 2001’de Külter’in yöneticisi olduğu DBP’nin öncüsü Halkların Demokratik Partisi İlçe Başkanı Serdar Tanış ve İlçe Yöneticisi Ebubekir Deniz günlerce tehdit edildikten sonra ifade vermek üzere gittikleri İlçe Jandarma Komutanlığı’nda kaybettirilmişti. Tıpkı Külter gibi Tanış ve Deniz’in de gözaltında oldukları inkâr edilmiş, iki siyasetçiden bir daha hiçbir zaman haber alınamamıştı.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.