DİYARBAKIR -- Suriye’deki iç savaşın başından bu yana yoğun bir trafiğe ev sahipliği yapan Lazkiye kentindeki Bassel El Esed ya da bilinen adıyla Himeymim Rus hava üssünde her gün onlarca uçak inip kalkıyor. Üsse 17 Eylül’de Moskova’dan inen uçaklardan biri kimsenin ilgisini çekmese de içindekiler önemli bir görev için gelmişti. Uçak Rus Dışişleri ve Savunma Bakanlığı’ndan sekiz kişilik bir heyeti hava üssüne getirmişti. Heyet üyeleri çantalarında önemli belgelerle geldi.
Al-Monitor’un ulaştığı belgelerden bazıları şu cümlelerle başlıyordu: “Suriye Arap Cumhuriyeti temsilcileri ve Suriyeli Kürt örgütlerinin temsilcileri arasında iyi niyet anlaşması. (...) Suriye çerçevesinde Suriye Kürdistanı’na özel statü verilmesi için siyasi bir karar alma olasılığını görüşme”.
Heyet, Suriye’nin en önemli meselelerinden biri olan Kürt sorununa çözüm bulmak için görevlendirilmişti. Amaç Suriye hükümeti ile Kürt partileri arasında bir “iyi niyet” anlaşması sağlamaktı.
Kürtlerin Orta Doğu’da yaşadığı dört ülkeden biri olan Suriye’de 3 milyona yakın Kürt yaşıyor. Suriye Kürtlerinin büyük bölümünün kimliksiz olduğu biliniyor. İç savaşa kadar sesleri doğru dürüst çıkmayan Kürtler savaşla birlikte ülkenin geleceğinde söz ve statü sahibi olabilmek için harekete geçti. Türkiye sınırındaki Kamışlı, Kobani, Afrin gibi başlıca kentler Demokratik Birlik Partisi’nin denetimine girdi. PYD ile PKK’yı aynı çizgide gören Türkiye ise buna itiraz etti. Kimilerine göre Beşar Esad yönetimi hem yeni bir cephe açmamak için hem de Türkiye’ye karşı sınır hattını bilerek Kürtlere terk etmişti. Diğer Kürt örgütlerinin faaliyetlerine izin vermeyen PYD bir süre sonra Kamışlı, Kobani ve Afrin’de kanton tipi özerk yönetim ilan etti. Başta Şam yönetimi olmak üzere kimse bu yönetimleri tanımadı. PYD’nin silahlı kanadı YPG, IŞİD ve diğer radikal İslamcı gruplarla çatışmaya başlayınca dünyanın dikkatini üzerlerine çekti. YPG kantonların arasındaki bölgeleri ele geçirmeye başlayınca bu kez Türkiye sesini yükseltti ve sınırında bir Kürt oluşumuna izin vermeyeceğini duyurdu.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
