Su sıralar herkesin kafasını aynı soru kurcalıyor: Türkiye Batı’dan kopuyor mu? Ankara’nın bilhassa 15 Temmuz darbe girişiminin ardından iyice belirginleşen direksiyonu Doğu’ya kırma çabası, ABD ve Avrupa’nın ilgisizliğine duyulan geçici bir tepki mi; yoksa Ankara’nın daha bağımsız ve bağlantısız dış politika tercihlerinden kaynaklanan yapısal ve uzun dönemli bir kopuşun habercisi mi? Türkiye ile Rusya arasında son haftalarda yaşanan balayı uzun dönemli bir ittifaka dönüşür mü?

Bu soruların yanıtı için siyasal veya ekonomik göstergelerden ziyade askeri ve güvenlik alanındaki göstergelere bakmak gerekiyor. Çünkü bir ülkenin uzun dönemli stratejik tercihlerini siyasal ve ekonomik göstergelerden ziyade güvenlik alanındaki tehdit ve müttefiklik algıları belirler.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Özbekistan ziyareti dönüşünde yaptığı "Türkiye’nin Şanghay Beşlisi içinde yer alması çok rahat hareket etmesini sağlar" açıklaması bu konudaki tartışmaları daha da hararetlendirdi. Ankara’nın Şanghay İşbirliği Örgütü’ne (ŞİÖ) yönelmesini “doğru” bir karar olarak değerlendiren Rusya Jeopolitik Çalışmalar Akademisi Başkanı Orgeneral Leonid İvaşov Erdoğan’ın çıkışını Sputnik’e şöyle değerlendirdi: “Türkiye (ŞİÖ’ye) üyelik sürecine devam etmeli. Diğer taraftan da NATO’dan ayrılma sürecini başlatmalı. Ayrıca ABD’nin yeni başkanı Donald Trump NATO’yu eskimiş bir kurum olarak nitelendirdi. Trump’a göre, üye ülkeler sadece para almak değil, aynı zamanda da güvenliklerinin sağlanması için ABD’ye para ödemeli. Dolayısıyla Türkiye bunların hesabını yapmalı ve tercihini ortaya koymalı.”

19-21 Kasım tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen NATO Parlamenterler Meclisi toplantısı marjında Erdoğan ile uzun bir görüşme gerçekleştiren NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ise konuya ilişkin soruları şöyle yanıtladı: "Eminim ki Türkiye ortak savunma anlayışını, Beşinci maddeyi, NATO birliğini zayıflatacak hiçbir şey yapmayacaktır.”