Yılın sonuna doğru, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), üçüncü çeyrek büyümesini açıkladığında, ortaya çıkan verinin, 27 mevsim ya da çeyrektir en düşük büyüme oranı olduğu görülecek. Buna ilişkin belirtiler iyice ortaya çıktı. IMF bile son raporunda Türkiye’nin 2016 büyüme hızının yüzde 3’ün altına ineceğini açıkladı. Bu tahminin daha da aşağıya doğru revize edileceği söylenebilir.
2016’nın temmuz-eylül dönemini kapsayan üçüncü çeyrekte büyüme değil tersine, yüzde 0.5’e yakın bir küçülme ya da negatif büyüme gerçekleştiği büyük bir ihtimal. Bu, 2009 ortasından bu yana ya da 27 çeyrektir ilk defa yaşandı. Ayrıca, devamında düşük temponun süreceğine ilişkin de birçok ön göstergeden söz edilebilir. “Bahardan sonbahara” bir geçiş olduğu ve bu güz mevsiminin ne kadar süreceği, bir kışa (krize) evrilip evrilmeyeceği ise bilinmiyor.
AKP rejiminin 14 yıllık serüveninde ekonomik büyüme ile artan seçmen desteğinin önemi biliniyor. AKP’nin yükselişi, yıllık büyümenin yüzde 7’yi bulmasına denk geldi. 2008-2009 küresel krizindeki tökezlemeyi aşmayı bilen yönetim, 2010-2011 yıllarında ise yıllık yüzde 9 büyüme ile iktidarını taçlandırdı. 2012 sonrasında ise düşük büyüme patikasında yol alınıyor. 2012-2015 büyüme ortalaması yüzde 3. Elbette beklentilerin altında. 2016 için revize hedef olan yüzde 3.2 büyüme bile gerçekleşmeyecek ve yüzde 2.5 dolayında bir büyümeye rıza gösterilecek. 2017’nin hedefi yüzde 4.4 gibi iddialı bir hedef ama ne yaşanacağı büyük bir soru işareti.
Geçtiğimiz günlerde açıklanan sanayi üretimi, sanayi cirosu ve perakende satışlar, üçüncü çeyrekte büyüme değil, küçülme yaşandığına ilişkin güçlü belirtiler verdiler. Yine geçen hafta açıklanan cari açık verileri, bu kronik sorunda yeni bir tırmanışın başladığını, bunun da gelecek büyümesini olumsuz etkileyeceğinin sinyalini verdi.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.