Eski İran Cumhurbaşkanı Mahmut Ahmedinejad 2008’de Türkiye’yi ziyaret ettiğinde Türkiye’deki İslamcıları tarafından coşkuyla karşılanmıştı. Irak işgalinden dolayı ABD’ye, Gazze Şeridi’nde yaşanan acılardan dolayı İsrail’e öfkeli olan İslamcılar, İran Cumhurbaşkanı’nı her iki güce de meydan okuyan bir kahraman olarak kucaklamışlar, hatta Sultan Ahmet Camii’nde “sevgi seli” ile karşılamışlardı.
Bu ziyaretin üzerinden sekiz yıl geçti ve Türkiye’de iklim oldukça değişmiş durumda. Bir İran lideri bugün Sultan Ahmet Camii’ni ziyarete kalksa muhtemelen coşkulu kalabalıklarla değil öfkeli protestocularla karşılaşır. İslamcı basın da artık İran’a anti emperyalist bir kahraman olarak övgüler yağdırmak yerine onu emperyalist bir güç olmakla suçluyor. Daha radikal kesimlerde ise İran’a duyulan tepki İslam’ın başat Şiilik mezhebine dahi yönelmiş durumda. Kimi internet sitelerinde Şiilerin “gerçek Müslümanları” yani Sünnileri arkalarından vuran sapkınlar olduğu yazılıyor.
Bu keskin değişim, Türkiye’deki Sünni İslamcıların teolojik bir iç muhasebe yaparak aniden mezhepçi olmasıyla yaşanmadı. Değişimin nedeni bu kesimin şahit olduğu büyük bir siyasi olaydı: Suriye iç savaşı. Savaşın 2011 baharında patlak vermesinden itibaren o günlerde başbakan olan, sonra cumhurbaşkanı seçilen Recep Tayyip Erdoğan önderliğindeki hükümet ve hükümetin tabanında yer alan İslamcılar, Suriye rejiminin halkına ve özellikle Sünni muhalefete karşı uyguladığı zulme odaklandılar. İran ve Hizbullah gibi uzantıları Suriye rejiminin başlıca koruyucusu olarak ortaya çıkınca da, Beşar Esad’a ve ‘Şebihalara’ duyulan öfke, İran’a ve genel anlamda bölgedeki ‘Şii-Alevi eksenine’ yöneldi.
Son dönemlerde bu tabloya Irak da eklendi. Türkiye’deki ana akım İslamcılar İslam Devleti’ni (İD) asla desteklemedi ve onu İslam dinini lekeleyen radikal bir güç olarak gördüler. Ancak zaman zaman bu örgütü Bağdat’taki Şii ağırlıklı yönetime karşı Sünnilerin anlaşılır bir tepkisi olarak okudular. Öte yandan Bağdat yönetiminin Şii milisleri, bilhassa “Halk Seferberlik Birlikleri” (yahut Haşdi Şabi) Türkiye’deki İslamcı medyada İD kadar gaddar ve Iraklı Sünnileri tehdit eden bir güç olarak nam saldı.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.