ABD Başkanı Donald Trump 20 Mayıs’ta Suudi Arabistan’la örneği görülmemiş bir silah satış anlaşması imzaladı. 110 milyar dolarlık silah ve askeri teçhizat satışını öngören anlaşma, önümüzdeki 10 yılda 350 milyar dolara ulaşacak. İlginçtir ki bu devasa anlaşma Trump’ın İsrail ziyaretine gölge düşürmedi, Başkan ve eşi burada da krallar gibi karşılandı.

Eski başkanlardan Ronald Reagan’ın 1981’de Suudilere 5 adet erken uyarı ve kontrol sistemi (AWACS) satma kararına İsrail’in nasıl tepki verdiğini unutmak zor. Menahem Begin hükümeti kıyameti koparmış, Washington’da İsrail yanlısı bir lobi kuruluşu olan Amerikan-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi tüm gücüyle harekete geçmiş, medya da İsrail-ABD ilişkilerinde büyük bir krizden söz etmişti.

Peki, terörün büyük düşmanı İsrail Riyad’a karşı niçin tavır değiştirdi? Suudi Arabistan İslamcı, İsrail karşıtı terör gruplarına desteğini kesmiş değil. Eski Başkan Barack Obama Suudilerin radikal Vahhabi ideolojisini yaydığını açıkça beyan etmiş, eski Dışişleri Bakanı Hillary Clinton da özel yazışmalarında El Kaide ve Taliban gibi terörist örgütlerin başlıca finansman kaynağının Suudiler olduğunu yazmıştı. Alman Şansölye Yardımcısı Sigmar Gabriel ise Suudilerin radikal camilere kaynak sağlamayı kesmesini istemişti.

İsrail’in daha önce düşman devlet saydığı Suudi Arabistan ile ABD arasındaki silah anlaşmasına sessiz kalması birkaç nedenle açıklanabilir. Birincisi Başbakan Benjamin Netanyahu 1980’lerde AWACS’lara karşı yürütülen kampanyanın başarısızlığından ders çıkarmış olabilir. Sağcı Netanyahu hükümeti, iş dünyasından gelen ve çabuk sinirlenmekle bilinen Trump’a ters düşmek ve bu kârlı anlaşmanın önünde engel olmak istemiyor. Zira aksine bir tavır bir “emlak anlaşmasına” mâl olabilir. Yani ABD İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim inşaatlarını dondurmasını talep edebilir ve bu da Netanyahu’nun koalisyon hükümetini tehlikeye atabilir. Kudüs’e gelmeden önce Suudilerle silah anlaşması imzalayan, Yahudilerin kutsal mekânı Ağlama Duvarı’na giderken Yahudi başbakanı yanında istemeyen, İsrail Müzesi’nde yaptığı konuşmada Suudi Kralı Selman’ı bolca öven Trump’ın yerine tüm bunları Obama yapmış olsaydı Netanyahu’nun kıyameti nasıl koparacağını hayal etmek zor değil.