İran’ın sınır bölgelerinde, bilhassa da Kürt bölgesinde yaygın olan kaçakçılık resmi makamları uğraştırıyor. Yönetimin yıllarca ihmal ettiği, ayrımcılık uyguladığı bu bölgelerde yerel ekonomi çökmüş durumda. Ailelerini geçindirmeye çalışan binlerce Kürt, Irak Kürdistanı’ndan ücret karşılığında kaçak mal taşıyor. Bu faaliyetleri genelde Tahran gibi büyük kentlerde örgütlenmiş, paralı kaçakçılık şebekeleri yönetiyor. Irak Kürdistanı’ndan aldıkları malları sırtlarında taşıyarak ücra dağlar üzerinden İran Kürdistanı’na getiren Kürtlere "kolbar" deniyor.
Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’in geçen sene alışılmadık bir biçimde konuya müdahil olması hükümetin nihayet harekete geçeceği beklentisi yaratmıştı. Yetkililere seslenen Hamaney şöyle demişti: “Kaçakçılıkla mücadelede kararlı olunuz. Kaçakçılık derken sınırın öteki tarafından sırtında bir şeyler getiren Belucistan’daki gariban kolbarları kastetmiyorum. (…) Bunlar önemli değil, bunların peşine düşseniz de bir şey fark etmez. Ben büyük, örgütlü kaçakçılıktan söz ediyorum. Bunlarla mücadele etmemiz lazım. Biz devletiz, buna gücümüz var.”
Ancak Hamaney’in uyarısına rağmen sınır muhafızları tarafından vurulan kolbarların sayısı hızla artıyor. Güvenlik güçleri son olarak 1 Temmuz’un erken saatlerinde sınıra yakın Baneh kasabası civarında sekiz kişilik bir kolbar grubuna ateş açtı. Olayda bir kişinin hayatını kaybettiği, bir diğerinin de başından ciddi şekilde yaralandığı bildirildi.
Bu gibi olaylar batı İran’ın Kürt bölgelerinde adeta her hafta yaşanır oldu. 2016’da sınır muhafızlarının ateş açması veya çığ gibi doğal olaylar nedeniyle en az 49 kolbar hayatını kaybetmişti. Bu yılın daha ilk yarısında ise hayatını kaybedenlerin sayısı 40’a, yaralananların sayısı da 87’ye ulaştı. Sınır bölgelerinde Kürt militanlarla Devrim Muhafızları arasında tekrar alevlenen çatışmalar da ölü sayısını artırıyor. Zira kolbarlar iki ateş arasında kalabiliyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.