Irak’ta Türkmen azınlığı temsil eden başlıca siyasi parti olan Irak Türkmen Cephesi (ITC) Kürdistan bölgesinin 25 Eylül’de yapmayı planladığı referanduma karşı çıkıyor. ITC 29 Temmuz tarihli açıklamasında ihtilaflı bölgelerin başında gelen ve referandum kapsamına alınan Kerkük’ün kaderinin Irak parlamentosu tarafından belirlenmesi gerektiğini belirtmişti. Kerkük vilayetinde nüfusun %52’si Kürtler, geri kalan %48’ini ise Araplar, Türkmenler ve Hristiyanlar oluşturuyor. Referandum ihtilaflı başka bölgeleri de kapsıyor. Bunların içinde Türkmenlerin kendi toprağı saydığı bölgeler de var.
Türkmenlerin itirazları, 20 Temmuz’da referandumu reddettiğini açıklayan Irak hükümetinin tutumuyla paralellik gösteriyor. Referandum, Irak güvenlik güçleri ve onlara destek veren silahlı grupların Peşmerge ile çatışması ihtimalini gündeme getiriyor. Böyle bir durumda Türkmenler taraf seçmek zorunda kalır ve Türkmen bölgeleri de bir çatışma hattına dönüşür.
Erbil ve Bağdat arasında 2003’ten beri ihtilaf konusu olan bölgeler, her an bir Arap-Kürt savaşının fitilini ateşleyebilir. Kerkük başta olmak üzere bu bölgelerdeki güvenlik kavgası 16 Kasım 2016’da Bağdat ve Erbil’i silahlı güçlerini seferber etmeye itmiş, silahlı çatışma ihtimali somutlaşmıştı. Irak’taki varlıkları Osmanlı dönemine dayanan ve Araplarla Kürtlerin ardından ülkenin üçüncü büyük etnik unsuru olan Türkmenler böyle bir çatışmanın ciddi sonuçlar doğuracağının farkında.
Türkmen nüfusu Kerkük, Selahaddin, Diyala ve Ninova vilayetlerinde, Telafer ve Musul çevresindeki kırsal bölgelerde yoğunlaşıyor. Ayrıca Erbil, Altınköprü, Kifri, Karatepe, Hanekin, Kızlarbat (Sadiye) ve Mendeli’de de Türkmenler yaşıyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.