Ana içeriğe atla

Irak: Kürt referandumu Türkmenlerin kaygılarını artırıyor

Irak’taki Türkmen bölgeleri Arap-Kürt güç mücadelesinin sahası haline gelirken bu bölgelerin Kürdistan’ın bağımsızlık referandumuna dâhil edilmesi Türkmenleri kaygılandırıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Chairman of the Iraqi Turkmen Front (ITC) Arshad al-Salihi (2nd-L) speaks during a press conference in the ethnically mixed northern Iraqi city of Kirkuk on June 28, 2014, to denounce comments made by Iraqi Kurdish leader Massud Barzani about the city. Barzani said Baghdad could no longer object to Kurdish self-rule in Kirkuk and other areas from which federal forces withdrew as the insurgents advanced. AFP PHOTO/MARWAN IBRAHIM        (Photo credit should read MARWAN IBRAHIM/AFP/Getty Images)
Kerkük’te bir basın toplantısında konuşan Irak Türkmen Cephesi lideri Erşad Salihi (soldan ikinci), 28 Haziran 2014 — MARWAN IBRAHIM/AFP/Getty Images

Irak’ta Türkmen azınlığı temsil eden başlıca siyasi parti olan Irak Türkmen Cephesi (ITC) Kürdistan bölgesinin 25 Eylül’de yapmayı planladığı referanduma karşı çıkıyor. ITC 29 Temmuz tarihli açıklamasında ihtilaflı bölgelerin başında gelen ve referandum kapsamına alınan Kerkük’ün kaderinin Irak parlamentosu tarafından belirlenmesi gerektiğini belirtmişti. Kerkük vilayetinde nüfusun %52’si Kürtler, geri kalan %48’ini ise Araplar, Türkmenler ve Hristiyanlar oluşturuyor. Referandum ihtilaflı başka bölgeleri de kapsıyor. Bunların içinde Türkmenlerin kendi toprağı saydığı bölgeler de var.

Türkmenlerin itirazları, 20 Temmuz’da referandumu reddettiğini açıklayan Irak hükümetinin tutumuyla paralellik gösteriyor. Referandum, Irak güvenlik güçleri ve onlara destek veren silahlı grupların Peşmerge ile çatışması ihtimalini gündeme getiriyor. Böyle bir durumda Türkmenler taraf seçmek zorunda kalır ve Türkmen bölgeleri de bir çatışma hattına dönüşür.

Erbil ve Bağdat arasında 2003’ten beri ihtilaf konusu olan bölgeler, her an bir Arap-Kürt savaşının fitilini ateşleyebilir. Kerkük başta olmak üzere bu bölgelerdeki güvenlik kavgası 16 Kasım 2016’da Bağdat ve Erbil’i silahlı güçlerini seferber etmeye itmiş, silahlı çatışma ihtimali somutlaşmıştı. Irak’taki varlıkları Osmanlı dönemine dayanan ve Araplarla Kürtlerin ardından ülkenin üçüncü büyük etnik unsuru olan Türkmenler böyle bir çatışmanın ciddi sonuçlar doğuracağının farkında.

Türkmen nüfusu Kerkük, Selahaddin, Diyala ve Ninova vilayetlerinde, Telafer ve Musul çevresindeki kırsal bölgelerde yoğunlaşıyor. Ayrıca Erbil, Altınköprü, Kifri, Karatepe, Hanekin, Kızlarbat (Sadiye) ve Mendeli’de de Türkmenler yaşıyor.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish