Bağdat yönetimi, 16 Ekim’de Kürtlerle ihtilaf konusu olan Kerkük’te kontrolü sağladı ve vilayete geçici olarak yeni bir vali atadı. Ancak Kürtler, Bağdat’la anlaşmaya vararak Kerkük’te Kürt bir valiyi göreve getirme umudunu yitirmiş değil. Son olarak 12 Ekim’de Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) vilayet meclisinin eski Kürt başkanı Rizgar Ali’yi valiliğe aday gösterdi ve vilayet meclisinin yeni bir vali seçmek üzere toplanmasını istedi.

Kürtlerin bu önerisi dışında masada başka seçenekler de var. Bunlardan biri asker bir valinin atanması. Kerkük’teki Arap ve Türkmen toplumlarının bazı temsilcileri bu öneriyi hem referandum öncesi hem referandum sonrasında dile getirdi. Kürtler açısından bir süreliğine de olsa askeri valinin göreve gelmesi Kerkük’te 2003 öncesine dönmek anlamına geliyor. Bu da Kürtlerin kentteki en mağdur grup olduğu döneme ait acı hatıraları canlandırıyor. Merkezi hükümet şu an Kerkük’ü elinde tutacak kadar güçlü olabilir ama askeri bir valinin atanması Kürtlerin bir tarafa itilmesi anlamına gelir ve bu hem kışkırtıcı hem de sürdürülmesi zor bir durum olur. Kerkük vilayetinde epeydir resmi ve güvenilir bir nüfus sayımı yapılmamış olsa da seçim sonuçları Kürtlerin burada diğer unsurlardan daha kalabalık olduğuna işaret ediyor.

Kürtler Kerkük üzerindeki iddialarını ilk fırsatta tekrar ileri sürecektir. Kerkük Kürtlerin “Kudüs’ü” olarak görülüyor. Bu sembolik gerekçenin dışında ekonomik gerekçeler de var: İleride gündeme gelebilecek yeni bir bağımsızlık hamlesinde Kerkük petrolleri Kürtler için büyük önem taşıyacak. Sonuç olarak Kerkük’ün “ihtilaflı toprak” statüsü devam ediyor. ABD Dışişleri Bakanlığı da 20 Ekim tarihli açıklamasında şöyle demişti: “İhtilaflı bölgelerde yeniden federal otoritenin tesis edilmiş olması bu bölgelerin statüsünü hiçbir şekilde değiştirmez. Bu bölgeler, statüleri Irak anayasası uyarınca çözüme bağlanıncaya dek ihtilaflı olmaya devam ediyor.”

İhtilaflı bölgeler üzerindeki Arap-Kürt çatışması İslam Devleti’nin ardından Irak’ın istikrarına yönelik en büyük tehdit haline gelebilir. Başbakan Haydar El Ebadi bu riski dikkate alırsa askeri vali seçeneğinin üzerini çizebilir. Böyle bir görevlendirme etnik şiddeti tetikleme potansiyeli taşıyacağından hem etkisiz hem de tehlikeli olur.