İran’da askeri kurumlar ekonomiden gerçekten el çekecek mi?
İran’daki askeri kurumlara ekonomiden el çektirme planı çetrefilli pek çok zorluk arz etse de şeffaflığı ve hesap verebilirliği artırma potansiyeli taşıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Yatırım ortamını serbestleştirmeye çalışan İran’da geçtiğimiz günlerde önemli bir açıklama yapıldı. Savunma Bakanı Ali Hatemi, Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’in askeri kurumlara “ilgisiz” ekonomik alanlardan çıkma talimatı verdiğini söyledi. Bu talimatın etkileri Al-Monitor’da daha önce ele alınmış ve özellikle 20 yıldır askeri kurumlarca kontrol edilen varlıklara alıcı bulmanın zorluğuna dikkat çekilmişti. Bu makalede ise sürecin merkezinde yer alan yapılara bakacağız ve olası senaryolara, özellikle de sahiplik yapılarının ne şekilde değişebileceğine değineceğiz.
İran’da askeriyenin sahip olduğu işletmelere ve burada beklenen tasfiye sürecine bakıldığında iki temel soru ortaya çıkıyor: “İlgisiz” tanımı hangi faaliyetleri kapsıyor ve hangi askeri kurumlar varlıklarını elden çıkarmak durumunda kalacak? Her iki konuda da pek çok muğlaklık söz konusu.
Devrim Muhafızları yöneticileri geçmişte ekonomik faaliyetlerini savunurken özel sektörü zorlayan alanlara girdiklerini, hükümete destek olmayı ve ekonomik koşulları iyileştirmeyi amaçladıklarını söylerdi. Dolayısıyla hangi varlıkların “ilgisiz” olduğu konusunda uzun bir tartışmanın yaşanması beklenebilir.
Tarafsız bir gözlemci için “ilgisiz” tabiri, askeri kurumların temel görevleriyle alakalı olmayan, yani silah üretimi ve belki de inşaat dışındaki ekonomik faaliyetlere işaret eder. Bugün inşaat alanı bile Devrim Muhafızları’yla bağlantılı şirketlerin piyasayı bozduğu ve özel sektör aleyhine koşullar yarattığı sektörler arasında yer alıyor.
