Ekonomik ve sosyal koşulların kötüleştiği, fevkalade olumsuz bir yılı geride bırakan Ürdün için 2018 tahminleri de pek iyimser değil. Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) şart koştuğu sübvansiyon kesintilerini içeren tartışmalı bütçenin parlamentodan geçmesi bekleniyor. Sübvansiyon kesintileri, milyonlarca Ürdünlünün temel gıda maddesi olan ekmeği de kapsıyor. Bunun yanı sıra gelir vergisi muafiyetlerini sınırlayan, vergiye tabi gelirin alt sınırını aşağı çeken bir kanun tasarısı söz konusu. Ekonomik büyüme hâlâ ağır seyrediyor, devlet bütçesindeki açıklar devam ediyor, dış ve iç borçlar ise 36 milyar doları aşmış durumda. İktisatçılar, Ürdün’e sağlanan dış yardımların da 2018’de azalabileceği konusunda uyarıyor.
Ancak ekonomideki kasvetli tablo karamsar havanın sadece bir boyutunu oluşturuyor. Uzmanlar 2017’de bölgede yaşanan önemli jeopolitik değişimlerin de Ürdün üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekiyor. Bunların başında İsrail’le ilişkilerin kötüleşmesi, Körfez’deki geleneksel müttefiklerin Filistinliler ile Ürdün’ü feda ederek Donald Trump’ın “nihai anlaşmasını” hayata geçirmek üzere İsrail’le gizlice görüştüğü algısı ve Trump’ın tek taraflı bir kararla Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıması geliyor.
Trump’ın Kudüs kararına karşı yoğun bir diplomatik kampanya yürüten Ürdün, Kudüs’ün statüsünde her türlü değişikliği yok hükmünde sayan ve Beyaz Saray’a verilmiş ağır bir cevap olarak görülen 21 Aralık’taki BM Genel Kurul kararına ABD’nin sert uyarılarına rağmen destek verdi. Ürdün’e yılda tahmini 1,2 milyar dolar tutarında ekonomik ve askeri yardım sağlayan ABD’nin yardımlarda kesintiye giderek misilleme yapmasından endişe ediliyor. Bunun da ötesinde Ürdün ile ABD arasındaki tarihsel ittifakın da Trump döneminde yara almasından korkuluyor.
Oysa Kral Abdullah Trump ile güçlü bir ilişki kurmayı ummuş, geçen yıl onunla tam üç kez görüşen tek Arap lider olmuştu. Kral Kongre’nin de sık sık ağırladığı bir isim ve Kongre’nin kilit üyeleriyle mükemmel ilişkilere sahip. Bu bağlamda Trump yönetimi Ürdün’ü cezalandırmak için adım atarsa Kongre’den itiraz gelmemesi zor görünüyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.