ABD’nin bir süredir kurmaya çalıştığı “Suriye Sınır Güvenliği Gücü” Afrin’e müdahale için fırsat arayan Türkiye’nin elinde ilave gerekçeye dönüşürken Washington ile Ankara arasındaki gerilimin de yeni adresi oldu. Ankara’yı daha ciddi bir dille konuşmaya iten iki tetikleyici unsur öne çıkıyor: Birincisi “yeni bir ordu kurmaya çalışmıyorum” dese de ABD’nin eğittiği muhafızlar Irak’ın yanı sıra Türkiye sınırlarında da görev yapacak. Bu muhafızlar Halk Savunma Birlikleri’ne (YPG) bağlı unsurlar olacak. İkincisi Pentagon’a ilaveten CIA’in de dahil olduğu bir eğitim sürecinden geçen güç daha fazla kurumsallaşacak ve meşruiyet kazanma şansı yakalayacak. Adı ne olursa olsun yeni gücün teşekkülü Ankara’nın ekim 2014’ten bu yana bir türlü önleyemediği Pentagon-YPG ortaklığının İslam Devleti’nin (İD) çöküşüne paralel olarak bitebileceğine dair beklentiyi de yok ediyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile son telefon görüşmesinde YPG’ye yardımın kesileceği konusunda biraz umutlanmıştı. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu görüşmeden çıkan sonucu “Trump ‘Talimatı verdim, bundan sonra silah verilmeyecek’ dedi” şeklinde aktarmıştı. Beyaz Saray ise “sahadaki ortaklara askeri destek konusunda yeni düzenlemelerin planlandığını” açıklamakla yetinmişti.
Ancak YPG ile özel görüşmelerde Suriye’de siyasi çözüm bulununcaya dek bölgeyi terk etmeyeceklerini belirten Amerikan tarafı Suriye Sınır Güvenliği Gücü kurma planıyla yeni bir fasıl açtı. Bu proje Suriye ordusunun Irak sınırına ve Deyrizor’a beklenenden hızlı varması nedeniyle çöken “Yeni Suriye Ordusu” planının yerine geçti. ABD, Rakka ve Deyrizor’daki müttefik güçleri Ürdün sınırındaki Tanaf’ta eğittiği güçlerle birleştirip bütün Irak sınırını izole etmeyi planlıyordu. Ardından Rus medyası ABD’nin Yeni Suriye Ordusu’nu Rakka ve Deyrizor’da teslim olan eski İslamcı savaşçıların tutulduğu Şedadi yakınlarındaki kamptan devşirdiği adamlarla kurmaya çalıştığını iddia etti.
Sınır Güvenliği Gücü’yle ilgili ilk açıklama 22 Aralık’ta ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Orgeneral Joseph Votel’den geldi. Anadolu Ajansı ise 9 Ocak’ta bu ordunun teşekkülü için CIA’in yürüttüğü eğitimlerin Haseke’nin güneyindeki Sabah El Hayır Kampı ile Fırat üzerindeki Tişrin Barajı yakınında bir yerde verildiğini yazdı. Bunun üzerine Türkiye 10 Ocak’ta ABD’nin Ankara’daki Maslahatgüzarı Philip Kosnett’i Dışişleri Bakanlığı’na çağırıp uyardı.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
