Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın hitap ettiği 20 Şubat’taki BM Güvenlik Konseyi oturumundan sonra BM merkezinde düzenlenen toplantıda ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcileri Jared Kushner ve Jason Greenblatt Güvenlik Konseyi üyelerinin büyükelçilerini şaşırtan açıklamalar yaptı. İki temsilciye göre Trump, İsrail-Filistin ihtilafında “nihai anlaşma” dediği çözüm planını kısa sürede Konsey’e sunacaktı. Güvenlik Konseyi’ndeki diğer devletlerin bu planın oluşturulmasında herhangi bir rolü olmamıştı, ayrıca İsrail ile Filistinlilerin plandan hoşnut kalıp kalmayacaklarına dair hiçbir fikirleri yoktu. Ama iki temsilci Trump’ın bu planın oy birliğiyle kabul edilmesini beklediğini söylüyordu.
Bundan kısa süre önce Trump’ın kendisi de İsrail hükümeti ile Filistin Yönetimi’nin beklentilerini önemsemediğine işaret etmişti. Başkan, Israel Hayom gazetesinde 11 Şubat’ta yayımlanan mülakatında “Şu an Filistinlilerin barış arayışında olmadığını söyleyebilirim. (...) İsrail’in de barış arayışında olduğundan tam olarak emin değilim.” diyordu.
İsrail ve Filistin tarafındaki ana akım siyasetçiler de yabancı diplomatlar da İsrail’in yanında bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını öngören iki devletli çözümde gidişatın umutsuz olduğu konusunda mutabık. Ocak sonunda yayımlanan ortak bir kamuoyu araştırması, barışa varılacağı konusunda iki toplumda da inancın azaldığını gösteriyor. Tel Aviv Üniversitesi Tami Steinmetz Barış Araştırmaları Merkezi ile Ramallah’taki Filistin Politika ve Kamuoyu Araştırmaları Merkezi (PSR) tarafından aralık 2017’de gerçekleştirilen araştırmaya göre iki toplumda da yüzde 75’lere ulaşan bir çoğunluk, Filistin devletinin önümüzdeki beş yılda kurulacağını ya pek beklemiyor ya da hiç beklemiyor. İsrailli Yahudilerin yüzde 25’i ise apartheid rejimine ya da Filistinlilerin gönderilmesine destek veriyor.
Al-Monitor’a bilgi veren Batılı bir diplomata göre Trump’ın planı, hem Müslümanlar hem Yahudiler için kutsal olan Tapınak Tepesi (Harem-i Şerif) konusunda İsrail’in önemli tavizler vermesini içerecek. Ancak Benjamin Netanyahu hükümetinin böyle bir çerçeveyi benimseme ihtimali sıfır. Filistinlilerin Harem-i Şerif’te kontrolden feragat etme ihtimali de aynı şekilde.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.