Suudilerin artan askeri harcaması ABD’nin yüzünü güldürmüyor

Dünyanın üçüncü büyük savunma bütçesine sahip olan Suudi Arabistan’ın askeri harcamaları geçen yıl neredeyse 70 milyar dolara ulaştı. Bundan daha fazlasını sadece ABD ve Çin harcadı. Ancak bu sürdürülebilir bir harcama seviyesi olmadığı gibi krallığın ekonomik reform iddiasıyla da bağdaşmıyor. Öte yandan Suudiler bugün Beyaz Saray’ın en iyi müşterileri arasında da yer almıyor.

Ülkelerin savunma harcamaları konusunda güvenilir bir kaynak olan Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’ne (SIPRI) göre Suudi Arabistan’ın askeri harcamaları 2017 yılında 69,4 milyar doları buldu. Bu rakam, 2016’ya göre yüzde 9,2 oranında artış anlamına geliyor ve ülkenin milli gelirinin yüzde 10’una tekabül ediyor. Suudilerin savunma harcamaları 2015 yılında 90 milyar dolara çıkmıştı ama petrol fiyatları düşünce bu rakam 2016’da yüzde 30 azaldı. Petrol fiyatlarının bu yıl yeniden yükselişe geçmesi Suudi bütçesine katkıda bulunacak fakat bu yükseliş, bütçeyi denkleştirmek ve pahalı silahları karşılamak için ihtiyaç duyulan seviyenin hâlâ çok altında.

Suudi Arabistan’ın Orta Doğu’daki rakipleri krallığın savunma harcamalarına yaklaşamıyor bile. İran’ın 2017’deki harcaması 14,5 milyar dolar seviyesindeydi. İsrail ise savunmaya 16,5 milyar dolar harcadı, ayrıca Amerikan vergi mükelleflerinden 3,1 milyar dolarlık askeri yardım aldı. Üç ülke de masraflı vekâlet savaşlarının içinde ama Suudilerin Yemen’deki savaşı hiç kuşkusuz ki en masraflı olanı. Krallık savaşın maliyetini açıklamasa da aylık harcamanın 3 ila 5 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor.

Hükümet harcamalarındaki kargaşa ve şeffaflık eksikliği nedeniyle SIPRI bazı Arap devletlerinin savunma harcamaları konusunda rakam vermiyor. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) bu açıdan özellikle karanlık bir delik. Afrika’da ise Cezayir yaklaşık 10 milyar dolarlık harcamayla başı çekiyor.