Putin’in Suriye planında eksik parça Trump
Rusya Devlet Başkanı’nın Suriye’de istikrar için ABD’ye ihtiyacı var ancak bunun karşılığında da yaptırımların hafifletilmesini bekliyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD’li muhatabı Donald Trump’ı ABD güçlerinin Suriye’den çekilebilmesi için en iyi imkânı Rusya’nın sunduğuna ikna etmeye çalışıyor. Trump Suriye’den “çok yakında” çekilmek istediğini daha önce açıklamıştı.
ABD ile Rusya arasında hazırlıkları süren liderler zirvesinin birinci gündem maddesi de Suriye olacak. Suriye’ye ilişkin tüm kilit aktörlerle --Suriye Hükümeti, İran, Türkiye ve İsrail-- çetrefilli de olsa ilişkilerini koruduğu düşünüldüğünde Putin’in elinde benzersiz bir koz bulunuyor. Üstelik Putin bir yandan da Körfez’deki Arap liderlerle düzenli temaslarını sürdürüyor. Rus lider, 1 Haziran’da Abu Dabi Veliaht Prensi Muhammed Bin Zayid El Nahyan ve Birleşik Arap Emirlikleri Genelkurmay Başkan Yardımcısı’nı Moskova’da kabul etti.
Temmuz 2017’de bu sütunda şunları dile getirmiştik: “Putin, Suriye’yi istikrara kavuşturmak için ABD’yle iş birliğine sıcak bakıyor ve buna ihtiyaç duyuyor ancak ABD’yle daha yakın ilişkiler onun Şam, Tahran ve Ankara üzerindeki etki gücünü artırmaktan çok zayıflatabilir.” Bu ihtimal hâlen söz konusu olsa da Rus diplomasisi o zamandan bu yana daha da önem kazandı. Putin’in Suriye’ye sınır tanımayan kişisel ve askeri müdahaleleri bir yana ABD’nin Ortak Kapsamlı Eylem Planı’ndan (OKEP) çekilmesi Rus liderin işini daha da kolaylaştırdı ve Tahran nezdindeki önemini artırdı.
Putin, ABD ile Avrupa arasında hem çelik vergileri hem de OKEP’ten kaynaklanan sürtüşmelerden de ustaca yararlanıyor. Nitekim Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un St. Petersburg’da düzenlenen Uluslararası Ekonomik Forum’da “Avrupa için finansal egemenlik” çağrısı yaptığını geçen hafta bu sütunda haberleştirmiştik. Igor Delanoe konuya ilişkin şunları aktarıyor: “Rusya ile Suriye konusunda ihtiyatlı bir köprü kurmaya çalışan Paris, Orta Doğu’ya dair her konuda ABD ile aynı çizgide olmadığını göstermeye çalışıyor. Bu kapsamda Trump’ın İran anlaşmasından çekilmesi Fransa’ya Suriye konusunda daha çok manevra alanı kazandırdı. Fransa’nın Washington’ın bölge siyasetine mesafeli yaklaşımı Paris’in bağımsız tutumunu yansıtıyor.”
