Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 7 Haziran günü Hatay mitinginde öyle bir proje açıkladı ki ertesi gün Türkiye’nin en büyük gazetelerinden Hürriyet’in deneyimli siyaset yazarı Deniz Zeyrek yazısına “Çeyrek asırda çok sayıda seçim gördüm ama böyle bir vaadi ilk defa duydum” diyerek başladı. Erdoğan’ın sadece Zeyrek’i değil hem gazetecileri hem de seçmenleri şaşkınlığa uğratan vaadi kıraathane açmak.
Ekonomik göstergelerin her geçen gün kötüleştiği Türkiye’de, asgari ücret açlık sınırının altında, Türk Lirası dolar ve Euro karşısında son yılların en büyük değer kaybını yaşıyor ve son rakamlara göre 3 milyonu aşkın işsiz var. İşsizlik oranının mahalle kahvelerinin doluluk oranı ile ölçülebildiği Türkiye için bu proje işsizlik rüzgârının devam edeceğinin habercisi olarak da algılanabilir.
Ancak Erdoğan sıradan kahvehaneler ile “millet kıraathaneleri” adını verdiği proje arasında büyük bir fark olduğunu belirtiyor. Kıraathanenin kelime anlamının okuma evi olduğunu söyleyen Erdoğan’a göre buralarda insanlar kitap okuyacak.
Kent ve kültür alanında uzman olan Profesör Funda Cantek kahvehanelerin Osmanlı kent kültürünün önemli bir parçası olduğunu hatırlatıyor. Cantek Al-Monitor’a kıraathanelerin tarihine ilişkin şu bilgileri veriyor: “İlginç biçimde, 16. yüzyıldan itibaren Osmanlı coğrafyasında cami mekânının alternatifi olarak yükseldi kıraathaneler. Yüzyıllar öncesine dayanan tanıklıklara bakacak olursanız popülerleşmeye başladıklarında o kadar rağbet görmüş ki bu mekânlar, değil oturacak ayakta duracak yer bulunamaz olmuş. Ama burada sadece çay, kahve, nargile içilip sohbet edilmiyor. Menkıbeler dinleniyor, ticaret yapılıyor, siyaset konuşuluyor, etraftakiler dinlesin diye yüksek sesle kitap okunuyor, gazeteler dergiler kitleselleştikçe gazete dergi kıraat ediliyor, misafir ağırlanıyor. Kıraathane adı da ortak kullanımda olan söz konusu metinlerin bazen bireysel, çoğunlukla da toplu olarak okunup yorumlanmasına dayanıyor.”
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.