İsrail’in Orta Doğu’daki gizli diplomatı: Mossad Başkanı
Sünni devletlerle ilişki kurmaya büyük önem atfeden İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, bu çabalar kapsamında Mossad Başkanı Yossi Cohen’i gizli görevlerle çeşitli yerlere gönderiyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Üst düzey bir İsrail savunma yetkilisi, bazı Müslüman devletlerin İsrail’le olan gizli kapaklı ilişkilerini son dönemde açığa vurmasını “yavaş pişirme” işleminin sonuçlarına benzetiyor. Bu belki de tarihin en uzun “pişirme” işlemiydi ve ekim sonunda fırından etkileyici bir yemek çıktı. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, eşi Sara ile birlikte 26 Ekim’de Umman’ın başkenti Muskat’a büyük yankı uyandıran, aleni ve tarihi bir ziyaret gerçekleştirdi. Sultan Kabus Bin Said, Netanyahu ve maiyetini krallara yakışır şekilde karşılarken, bu tip durumlara özgü azımsama refleksinin aksine Umman medyası da ziyarete geniş yer verdi, hatta övücü bir tutum takındı.
Bahsi geçen savunma yetkilisi Al-Monitor’a şu değerlendirmede bulundu: “Bu aleni ziyaretin üzerinden bir haftadan fazla zaman geçti ve (olumsuz) hiçbir şey olmadı. İran hariç, tek bir Müslüman veya Arap ülkesi Netanyahu’yu ağırladığı için Umman’ı kınamadı, eleştirmedi. Perde arkasında bunun tam tersi oldu. Bu, başka devletlere de yansıyacak, İsrail’le ilişkileri normalleştirmenin bugünlerde sıkıntı yaratmaktan ziyade avantaj sunduğunu anlayacaklar.”
Netanyahu’nun ziyaretinin ardından Umman Sultanı iki temsilcisini, Salim Bin Habib El Umeyri ve ardından Umman Dışişleri Bakanı Yusuf Bin Alavi’yi Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas’a kısa ziyaretler yapmak üzere Batı Şeria’daki Ramallah’a gönderdi. Londra’dan Arapça yayınlanan Eş Şark El Avsat gazetesine göre Umman, İsrail-Filistin barış sürecini, Başkan Donald Trump’ın “nihai anlaşma” dediği ve uzun zamandır hazırlığı yapılan ABD çözüm planı temelinde canlandırmaya çalışıyor.
Öte yandan Umman ziyaretinin gizli hazırlıklarına vakıf olan üst düzey bir İsrailli kaynak ziyaretin sonuçlarına ilişkin beklentileri aşağı çekti. Kaynak Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Umman’ın İsrail’le Filistinliler arasında yeni bir arabulucu olması söz konusu değil. Ummanlılar sıkletlerini biliyor ve bu ringde öne çıkmaya çalışmıyorlar. Yardım etmeye çalışıyorlar. Umman son yıllarda Orta Doğu’nun İsviçre’si olarak konumlanıyor, arabuluculuk yapmaya, bölge dışındakiler dâhil her türlü çatışmada köprü olmaya çalışıyor. İsrail de böyle bir yardım almaktan memnun.”
