İran’da susuzluk sorunu siyasi boyut kazanıyor

İran’da su sıkıntısının ürkütücü boyutlara ulaştığı İsfahan eyaletini temsil eden 18 parlamento üyesi, su kaynaklarının adaletsiz paylaşıldığını öne sürerek simgesel bir protesto olarak topluca istifa ettiler. Aynı su kaynaklarından yararlanan üç başka eyaletin vekilleri ise buna tepki olarak yazdıkları açık mektupta devletin üç erkini temsil eden cumhurbaşkanı, meclis başkanı ve yargının başı ile ülkenin nüfuzlu kurumu Milli Güvenlik Yüksek Konseyi’nin giderek derinleşen su paylaşımı sorununa müdahale edip çözüm bulmalarını istediler.

İran’da su kavgası ilk kez yaşanmıyor. Geçtiğimiz ağustosta İçişleri Bakanı, yaklaşık 140 günlük bir sürede su nedeniyle en az 20 çatışmanın yaşandığını, bunların bazılarının ölümlü olaylar olduğunu belirtti.

Halk arasında su yüzünden çıkan gerilimler de İran’da yeni değil. Ancak kriz son yıllarda kötüye gitmekle kalmadı, yeni alanlara sıçradı. Geleneksel olarak su zengini sayılan Batı Azerbaycan, Doğu Azerbaycan, Kohgiluye ve Buyer-Ahmed, Çaharmahal ve Bahtiyari, Huzistan, Mazenderan, Gilan ve Gülistan gibi eyaletler sudan daha büyük paylar kapmak için uğraşıyor ve çekişmeyi açıktan siyasi boyuta taşıyorlar.

Vekillerin 5 Aralık’taki toplu istifasını tetikleyen sebep hükümetin İsfahan eyaletindeki su tedarik projelerini önümüzdeki yılın bütçesinden çıkarma kararı oldu. Öfkeli vekiller hâlâ kararlarında ayak diriyor. İsfahan’ın başlıca su kaynağı, Çaharmahal ve Bahtiyari eyaletinden doğan ve İran’ın iç bölgesinin en uzun nehri olan Zayende’dir. Zayende’nin sularının nasıl paylaşılacağı konusu, İsfahan eyaleti ile komşuları Yezd, Çaharmahal ve Bahtiyari eyaletleri ve biraz daha güneybatıdaki Huzistan eyaleti arasındaki gerilimin ana sebebi.