17 yaşındaki Şeyma Erbil’de lise üçüncü sınıf öğrencisiydi. Ailenin “namusu” için kaygılanan annesi, kızıyla sık sık sert tartışmalar yaşıyordu. Sonunda aile Şeyma’yı okula gitmekten menetti. 30 Ekim akşam saat 4 sularında komşular Şeyma’nın evinden silah sesleri duydu. O an evin dışında olan Şeyma’nın annesi, telaşlanan komşulara “Bu sizi ilgilendirmez” dedi. Aile Şeyma’nın intihar ettiğini iddia etse de çok geçmeden genç kızın erkek kardeşi tarafından AK-47 tüfeğiyle vurulduğu anlaşıldı. İddia edilen sebep Şeyma’nın bir cep telefonunun olmasıydı. Yapılan incelemede Şeyma’nın ellerinden, başından ve göğsünden vurulduğu tespit edildi. Erbil Polis Sözcüsü Binbaşı Hoger Aziz’in tahminine göre Şeyma, kardeşinin sıktığı mermilerden yüzünü elleriyle kapatarak korunabileceğini düşünecek kadar masumdu.
Şeyma çoğu zaman “gizemli” şekilde hayatını kaybeden çok sayıdaki genç kız ve kadından sadece biri. Kurbanlar “kazayla çıkan” yangınlarda can veriyor, vahşice bıçaklanıyor, ateşli silahlarla vuruluyor veya uçurumlardan aşağı atılıyor. Faillere ulaşılmasını engellemek için katledilen kadınların yüzleri pek çok zaman tanınmayacak hâle getiriliyor. Polis katilleri yakalasa da bazen serbest kalabiliyorlar. Bunlar ya nüfuzlu kişiler ya da nüfuzlu tanıdıkları olan kişiler oluyor.
Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) ve Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşlar Kürdistan’daki kadınların mağduriyetine yönelik farkındalık yaratmak için milyonlarca dolar harcamış olsa da veriler durumun daha da kötüye gittiğini gösteriyor.
Görevi sona ermekte olan BM Irak Özel Temsilcisi Jan Kubis namus cinayetlerini, kadına yönelik diğer şiddet türlerini önlemek için KBY’nin gayret sarf ettiğini kabul ediyor. Bu kapsamda namus cinayetleriyle ilgili yasalar değiştirildi, kadınlar için yeni sığınma evleri kuruldu, çok eşliliğe kısıtlamalar getirildi, KBY’deki şiddetle mücadele yasası uluslararası standartlarla uyumlaştırıldı. Ancak Kubis 25 Kasım’daki açıklamasında şu tespitte bulundu: “Cinsel ve cinsiyet temelli şiddet konusunda farkındalığın artması ve bu tür şiddete karşı önemli çabaların olmasına rağmen, bu korkunç hak ihlallerine maruz kalan kadın ve kızların sayısı hâlâ alarm verici boyutta.”
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.