İran, ABD baskısına karşı Rusya’ya ne kadar güvenebilir?
İran ABD’nin “azami baskı” kampanyasının etkilerini asgariye indirmek için Rusya’ya bel bağlıyor ancak Rusya’nın bazı çekinceleri var. Zira ABD-İran geriliminin kontrollü bir seviyede çözümsüz kalması, Rusya’ya bazı avantajlar sağlıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Trump yönetimiyle diyalog şimdilik İran’ın gündeminde değil. İran bunun yerine ekonomisini düzeltmeye ve halkın desteğini almaya odaklanarak “direniş” politikası uyguluyor. Buna paralel olarak da ticaretini artırmak ve ABD yaptırımlarını savuşturmak amacıyla aktif bir diplomasi yürütüyor.
Diplomasi atağı kapsamında Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif son günlerde Rusya, Türkmenistan, Japonya, Hindistan ve Çin’e gitti. Bunların arasında İran petrolünün iki önemli alıcısı olan Hindistan ve Çin, cezai uygulamalara maruz kalmamak için günün sonunda ABD yaptırımlarına uyacaklarını ortaya koydular. Çin ABD’nin baskısına karşı görece sert bir muhalefet sergilemiş olsa da hâlâ İran’ın tam anlamıyla güvenebileceği bir ülke olarak görünmüyor.
Dolayısıyla Tahran’ın umut bağlayabileceği tek seçenek olarak geriye Rusya kalıyor. Nitekim Zarif’in diplomatik turunun ilk durağı Moskova oldu. Zarif bu geziye başlarken İran, resmi adı Ortak Kapsamlı Eylem Planı (OKEP) olan nükleer anlaşmada gönüllü olarak uyduğu bazı taahhütleri artık yerine getirmeyeceğini çünkü Avrupa’nın anlaşma uyarınca İran’a vadettiği ekonomik kazanımları gerçekleştirmediğini açıklamıştı.
Zarif Moskova’da İran ve Rusya’nın uzun yıllardır hiç bu kadar yakın olmadıklarını söyledi. Ayrıca İran’ın tüm OKEP imzacılarını aynı kefeye koymadığını, Rusya’nın desteğini asla unutmayacağını vurgulayarak ev sahiplerini bir kez daha takdir etti.
