İdlib meselesi: Rusya-Fransa işbirliğinde Türkiye faktörü
Moskova, Paris ve Berlin arasında İdlib konulu temaslar son dönemde yoğunlaşsa da fazla bir ilerleme sağlanmış değil. Fransa’nın Suriye meselesinde aldığı konum büyük ölçüde Türkiye’yle ilişkilerine bağlı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Şansölyesi Angela Merkel ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin 21 Mayıs’ta Suriye ve Ukrayna konulu üçlü bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiler. İdlib’de yoğunlaşan çatışmalar görüşmenin ana konularından biri oldu. Suriye rejimi İdlib’de mevzilenen terörist gruplara karşı son günlerde büyük çaplı bir taarruza girişti. Söz konusu gruplar arasında en faal ve en tehlikeli olanı Heyet Tahrir El Şam.
Fransa’nın bu meseledeki tutumu etik unsurlar dışında üç temel noktaya dayanıyor: Eylül 2018’de Putin’le Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında imzalanan Soçi mutabakatı, Anayasa Komitesi’nin kuruluşunun hızlandırılması ve Suriye konusunda Fransa, İngiltere, Almanya, ABD, Suudi Arabistan, Ürdün ve Mısır’dan oluşan Küçük Grup kapsamındaki görüşmelerin Rusya, Türkiye ve İran öncülüğündeki Astana platformu ile birleştirilmesi.
İdlib’de askeri çözüme sert bir şekilde karşı çıkan Fransa, tüm tarafların Soçi anlaşmasına riayet etmesini, gerilimi azaltma bölgesinin korunmasını istiyor. Fransa bu tutumunu, Ekim 2018’de Erdoğan’ın davetiyle İstanbul’da gerçekleşen ve Macron’un yanı sıra Merkel, ve Putin’in katıldığı dörtlü görüşmeden bu yana net bir şekilde ortaya koydu.
Fransa’nın Suriye konusunda hem kurucu hem lider üye olduğu Beşli Grup, Almanya ve Mısır’ın katılımıyla Küçük Grup adını aldı. Küçük Grup ocak ayında BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararı doğrultusunda Anayasa Komitesi’nin kurulması gerektiğini söylemiş ve taraflara bir an önce yeni Suriye anayasasını hazırlama çalışmalarına başlama çağrısı yapmıştı. Fransız yetkililer Ocak 2018’de Soçi’de gerçekleşen Suriye Ulusal Diyalog Kongresi’ne her zaman kuşkuyla bakmış olsa da Fransa pragmatik bir yaklaşımla bu toplantının sonuçlarını fiilen kabullenmiş durumda.
