Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun Mekke’deki İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) zirvesine katılması, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Ramazan Bayramı’nda Suudi Arabistan Kralı Selman Bin Abdülaziz’i araması ve Dışişleri Bakanlığı’nın Abha Havalimanı'na Husi saldırısını kınaması iki ülke ilişkilerinde bir normalleşme çabası olarak görülüyor. Bu gelişmeler, olumlu başlangıç sayılsa da “kaş yaparken göz çıkaran” yaklaşımlar yüzünden Riyad-Ankara hattı hala güven vermiyor.
S-400 gerilimine bağlı olarak ABD’nin olası yaptırımları kırılgan ekonomiyi tehdit ederken Suudi etkisindeki Körfez’den gelen sıcak para akışına önem atfediliyor. Ayrıca Suudi-Emirlikler ekseniyle aleni husumet sürdükçe Türkiye’nin Orta Doğu ve Afrika açılımları yeni zorluklarla karşılaşıyor.
Erdoğan bu kısır döngüyü aşmak zorunda ama kilidin açılmasına yönelik bir beklenti ve iki koşul var: Suudilerin İran’a karşı oluşturmak istediği fotoğrafa girmek, Katar’la askeri ilişkileri gözden geçirip kalkan pozisyonuna son vermek ve Müslüman Kardeşler’e sunulan himayeyi bitirmek.
Suudi Arabistan’la ilişkilerin hayırla anıldığı yıllar az değil. En azından Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) döneminin önemli bir kısmında Suudi Arabistan hatırlı bir yer tutuyor. İslam’ın iki kutsal kenti Mekke ve Medine’nin yani Harameyn’in hizmetçisi olarak anılan Suudi Krallığı’na hürmet her şeyin önünde geliyor. AKP, 2006’da Suudi Kralı Abdullah’ın ziyareti sırasında imzalanan altı anlaşmayla iyi bir başlangıç yapmıştı. 2013’te ilişkilere askeri işbirliği boyutu eklendi. Suudi pilotlar Konya’da eğitim alırken Türkiye, Körfez’deki askeri tatbikatlara katıldı. 2015’te Erdoğan’ın Riyad ziyaretinde Kral Selman’la imzalanan anlaşmayla artık “stratejik işbirliği” dönemine geçildi. Ertesi yıl iki ülke arasında koordinasyon konseyi kurulması yönünde mutabakat sağlandı. Bu arada, iki ülke Suriye’de Esad yönetimini devirmek için özünde rekabet de barındıran bir maceranın ortakları oluverdi.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.