Suriye ordusunun İdlib vilayetinde sürdürdüğü operasyonlar, Beşar Esad yönetimine stratejik kazanımlar sağlıyor. İdlib kentinin güneyinde stratejik bir kasaba olan Maaret El Numan, 28 Ocak’ta isyancı ve terörist gruplardan geri alındı. Bu başarı, Şam-Halep bağlantısını sağlayan M5 otoyolunda tam kontrol sağlama yolunda önemli bir adım olarak görülüyor. Suriye ordusunun önceki İdlib operasyonlarında olduğu gibi son kazanımlar da Rusya’nın hava desteğiyle sağlandı. Yeni olan haber ise İranlı ve İran güdümlü güçlerin de artık savaş alanında aktif olarak bulunması.
İngiliz The Daily Telegraph gazetesi 26 Ocak’taki haberinde Fatimiyyun Tugayı olarak bilinen İran destekli Afgan savaşçıların İdlib’deki çatışmalara katıldığını gösteren telsiz konuşmalarına ulaştığını belirtti. Gazeteye göre İdlib’deki Fatimiyyun savaşçılarının sayısı 400 ilâ 800 arasında tahmin ediliyor. Yine ocak ayında çıkan bazı haberlerde Türk istihbaratına dayanarak İran destekli grupların İdlib ve Halep cephelerine gönderildiği bildirilmişti. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da 27 Ocak’ta İdlib ve batı Halep’teki büyük çaplı taarruzları eleştirirken “Rusya, İran rejimi, Hizbullah ve Esad rejiminin müşterek güçlerini” suçladı.
İran, Esad yönetimine verdiği askeri ve siyasi desteği sürdürmekle birlikte Suriye ordusunun kuzeybatıdaki operasyonlarına katılmaktan kaçınmıştı. Dolayısıyla Tahran’ın İdlib harekâtına yardım etmeye karar vermesi, sıradan bir gelişme değil.
İran’ın İdlib konusunda neden tavır değiştirdiğine eğilmeden önce Kudüs Gücü Komutanı Tümgeneral Kasım Süleymani’nin 3 Ocak’ta ABD tarafından öldürülmesinden sonra oluşan durumu dikkate almak gerekir. İran’ın bölgesel stratejilerinin mimarı olan Süleymani’nin ortadan kaldırılması, Suriye’deki İran nüfuzunun azalmaya başlayacağı yönünde yorumlara yol açmıştı. Görünen o ki Esad bile bu ihtimalden kaygılanmış ve İran’la “yeni dönemdeki koordinasyonu” ele almak üzere istihbarat şefi Ali Memluk’ü hemen Tahran’a göndermişti.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.