Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Afrika ülkelerine en çok ziyaret gerçekleştiren lider olarak övünüyor. 27 Ocak’ta Gambiya, Erdoğan’ın elini uzattığı 28’nci Afrika ülkesi olarak kayda geçti. Bu ziyaretlerin en dikkat çekeni 2011’de Somali’ye yapılanıydı. 20 yıl sonra Mogadişu’ya Afrika dışından gelen ilk liderdi. Kısa olan piste inişte uçağın kanadı zemine çarpmış, bu durum Erdoğan’ı “Herkesin unuttuğu Somali’ye risk alarak giden lider” yapmıştı. 

En tartışmalı ziyaret ise 2017’de devrik lider Ömer El Beşir’in Sevakin Adası’nı Türkiye’ye tahsis ederek Erdoğan’ın Osmanlı hayallerini şenlendirdiği Sudan çıkarmasıydı. Türkiye’nin adadaki tarihi yerleri restore ettikten sonra askeri üs kuracağına dair beyanatlar Kızıldeniz’i paylaşan diğer ülkelerde “sömürgecinin dönüşü” diye öfke patlamasına yol açmıştı. 

Türkiye’nin 1998’lerda başlayıp 2002’de iktidara gelen Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ile ileri bir boyut kazanan Afrika açılımı ticaret, yatırım ve insani yardım çerçevesinde ilerlerken kuşku çekmiyordu. Türkiye ilişkilere askeri boyutlar eklemeye başlayınca kaşlar çatıldı. Somali’de 2017’de eğitim amaçlı olarak açılan üs ile Sudan’da öngörülen üssün yarattığı tartışmalar bir kenara Türkiye’nin Libya’daki savaşa müdahil olması Afrika açılımında hikâyeyi değiştiren bir sapma olabilir.

Erdoğan, “Afrika Yılı” olarak ilan edilen 2005’ten bu yana Osmanlı’nın gurur veren bir miras bıraktığını, Türkiye’nin asla sömürgeci olmadığı ve ötekiler gibi “Kara Kıta”nın kaynaklarına göz dikmediğini savunurken Batı’nın sömürgeci tarihine, özellikle de Fransa’nın kötü siciline göndermeler yapıyor. Erdoğan, Suriye’den Halk Savunma Birlikleri (YPG) ve Demokratik Birlik Partisi (PYD) temsilcilerinin Élysée Sarayı’nda ağırlanması nedeniyle zaten Fransa’yı topa tutuyordu. İki ülke Libya’da da tamamen karşı karşıya geldi. Ankara Trablus’ta İslamcıların kontrolündeki Ulusal Mutabakat Hükümeti’ni desteklerken Paris, Libya Ulusal Ordusu Komutanı Halife Hefter’e oynuyor. İki ülke arasındaki çatlak Berlin’deki Libya konferansında iyice büyüdü. Berlin’de Türkiye’nin Suriye’den Libya’ya cihatçı taşımasını gündemleştiren Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron daha sonra Ankara’yı verilen sözleri tutmayıp gemilerle paralı asker taşımakla suçladı. Macron “Bu Libya'nın egemenliğine saldırıdır. Bu, tüm Avrupalılar ve Sahel Bölgesi'nde yaşayanların güvenliklerine bir saldırıdır" dedi.