Korona virüs İran ekonomisini çökertecek mi?
İran ekonomisinin korona virüs salgınından muazzam darbe alacağı muhakkak ancak geçmiş tecrübeler İran’ın büyük krizler karşısında oldukça dirençli olduğunu gösteriyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Korona virüs krizinin İran ekonomisini vuracağı ve gayrisafi yurtiçi hasılada önemli bir daralmaya yol açacağı ortada. Sağlam bir değerlendirme yapmak için henüz erken ama ilk tahminler küçülmenin yüzde 3’e ulaşabileceği yönünde. İran hükümeti toplumun en korunaksız kesimleri ve ekonomik daralmadan en çok etkilenecek işletmeler için bazı destek tedbirleri açıkladı. Ancak hükümet bütçe açıkları, dış yaptırımlar, yönetim zafiyeti, dünya petrol fiyatlarının düşmesi gibi bir dizi sorunun baskısı altındayken bu tedbirler ne kadar etkili olacak?
Şirketlere en doğru desteği belirleyip uygulama konusunda öncelikli sıkıntı, İran hükümetinin ekonomide sadece düzenleyici değil, en büyük aktör olması. Bu durum, şirket kurtarma gibi doğrudan desteklerin çoğunlukla devlet ya da yarı devlet işletmelerini kapsayacağı ve asıl maksadı boşa çıkaracağı anlamına geliyor.
Dolayısıyla hükümetin asıl odaklandığı yer başka. Hükümet, mali destek sağlanacak bazı sektörler belirlemiş durumda ama fiiliyatta bunun nasıl işleyeceği hâlen belirsiz. İran Merkez Bankası’na göre ülkedeki tüm ticari bankalara, COVID-19 salgınından en çok etkilenecek 10 iş koluna düşük faizli kredi sağlama talimatı verildi. Söz konusu iş alanları şöyle: restoranlar, kuruyemiş satıcıları, şekerleme ve benzeri ürünler satan dükkânlar, tur ve seyahat acenteleri, otel ve diğer konaklama tesisleri, taşımacılık şirketleri, havayolu şirketleri, tekstil şirketleri, deri ürünleri imalatçıları, spor ve eğlence merkezleri ve organizasyon şirketleri.
Esnaf Birlikleri Odası Başkan Yardımcısı İbrahim Dorosti’ye göre hükümet belli sektörlere odaklanmak yerine tüm işletmelere destek sağlamalı. Dorosti mevcut krizin ekonomik yansımalarının asıl üç ay sonra görülür hâle geleceğini düşünüyor.
