Daha çok 2008-2009 finansal krizinde konuşulan ve ABD Merkez Bankası Fed’in o dönemdeki Başkanı Ben Bernanke’ye “Helikopter Ben” lâkabı takılmasının kaynağı olan “helikopter para,” korona virüs (COVID-19) salgınının yol açtığı yaraları sarmada, en çok başvurulan ekonomik, sosyal önlem; bundan sonra da öyle olacağa benzer.
Salgının tüketici talebini bıçak gibi kesmesi ile hizmetlerden başlayan ve öteki sektörlere sıçrayan sert düşüş, hanelerin, firma ve bankaların çöküş tehlikesini de büyütüyor. Bunu önlemek üzere ücretlilere, yoksul yurttaşlara sağlanan “helikopter para” desteği, ABD’de, İngiltere’de ve daha birçok ülkede başvurulan önlemler arasında yer aldı. Türkiye'de ise Erdoğan rejimince açıklanan 100 milyar TL'lik “kalkan paketi,” sosyal boyutuyla çok yetersiz kaldı, sıkça eleştiriliyor.
Destek, zordaki firmaların işçilerine ödenen kısa çalışma ödeneğinin şartlarının yumuşatılması, en düşük emekli maaşının sınırlı ölçüde yükseltilmesi, sosyal yardımların göstermelik artışı gibi birkaç kozmetik önlemden ibaret kaldı.
Büyük boyutlu genişleme programları, 2008-2009 krizinin panzehri olarak uygulanırken o dönemde önlemler daha çok başta Fed olmak üzere dünyanın merkez bankalarının parasal genişlemeye gitmeleri şeklinde gelişti, hükümetlerin mali genişleme programları, kamusal harcama paketleri geride kaldı. Bugün ise parasal genişlemeler paniği pek yatıştırmıyor ama genişlemeci maliye politikaları, devletin harcama vaatleri, daha çok işe yarıyor. Ücretlilere, işini kaybedenlere, yoksul yurttaşlara “helikopter” ile para dağıtma fikri büyük destek görüyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.