Türkiye’nin yaklaşık iki yüzyıldır Rusya’nın nüfuz alanındaki Ermenistan’a karşı Azerbaycan’dan yana ağırlığını daha açıktan koyması, Libya ve Suriye’den sonra Kafkasya’da da Rusya ile karşı karşıya gelmesi demek. Türkiye’nin Azerbaycan cephesinde boy göstermesini, müdahil olmasını, Rusya’dan Suriye ve Libya’da taviz koparma hamlesi diye yorumlayanlar çoğunlukta. Ama bu amacın yanında orta boy bir enerji ülkesi olan Azerbaycan’ın Rusya hâkimiyetindeki enerji kaynaklarından Türkiye’nin de pay alma rüyası, madalyonun öteki yüzü. 

Azerbaycan sahip olduğu ham petrol ve doğalgaz potansiyelinden daha çok yararlanma kapasitesi olan bir ülke. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) döneminden bu yana ve duvarın yıkılmasından sonra da Azerbaycan’ın bu potansiyel enerji kaynaklarının hep Rusya tarafından yönlendirildiği biliniyor. Rusya, Azerbaycan’la enerji ve savunma başta olmak üzere pek çok alanda ortaklığa sahip. Gazprom, Lukoil, Transneft gibi enerji devleri Bakü’de faaliyet gösteriyorlar. Rusların, Azerbaycan kamu enerji şirketi SOCAR’da etkililer. SOCAR ise Rusların Antipinski Petrol Rafinerisi’ne yüzde 10 dolayında ortak. Çok boyutlu yatay ve dikey ilişkiler ile Rusya bölgede “büyük patron”. İddia o ki, Erdoğan Kafkasya’da Putin’den pay kapmak istiyor. Mümkün mü? Rusya, “arka bahçesi”nde rakip bir oyuncuya izin verir mi?

Yeni bir çatışma odağı durumuna gelen Kafkasya’da, savaş klasik çatışma bölgelerinin dışına, Azerbaycan kentlerine ve Ermenistan’a doğru genişleyebilir. Gözler daha çok Rusya’da. Rusya Ermenistan’ı doğal müttefik sayıyor ve Ermenistan Rus himayesine mecbur bir ülke. 

Yaklaşık 3,5 milyon nüfuslu Ermenistan’ın, Rusya’nın ve diaspora Ermenilerinin desteği ile ayakta durabildiği biliniyor. 2019’da kişi başına geliri 4 bin doları bile bulmayan Ermenistan, ekonomik olarak hep güçsüz, dış desteklerle açlığa karşı mücadele eden bir ülke. Türkiye’den de dirsek gören Ermenistan’a Türkiye, 325 kilometrelik sınırdaki iki kapısını Nisan 1993’den beri kapalı tutuyor. Bu karar, Ermeni kuvvetlerinin Azerbaycan toprağı olan Dağlık Karabağ'ı işgalini protesto etmek üzere alınmıştı. Bu nedenle de Türkiye’nin dış ticaretinde Ermenistan ile alışveriş yok denecek boyutta.