Başkan Joe Biden’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la nasıl bir başlangıç yapacağı merakla beklenirken Afganistan çıkmazında Türkiye’ye bir rol biçmesi Ankara’da iyimserlik yarattı. Afganistan’daki askeri varlığın NATO güçlerine ait olması nedeniyle Taliban ve Afgan hükümeti arasındaki barış görüşmelerine ittifakın yegâne Müslüman üyesinin ev sahipliği yapması mantıklı bir tercih. Hatta Katar yerine Türkiye’nin arabuluculuğu daha da işlevsel olabilir. Ancak zamanlama açısından bu teveccüh biraz “gönül alma” ya da “yara alan ortaklığı onarma” girişimi olarak da algılanabilir. 

Taliban’la 29 Şubat 2020’de vardığı anlaşma gereği ABD’nin 1 Mayıs’a kadar tüm güçlerini çekmesi gerekiyor. Henüz bu konuda seçeneklerini değerlendiren Biden yönetimi bu zor dönemeçte BM uhdesinde uluslararası bir toplantı, Türkiye’nin ev sahipliğinde Afganlar arası bir toplantı ve 90 günlük çatışmasızlık önerirken herkesin katkısını bekliyor.

Donald Trump yönetiminin yaptığı anlaşmanın ardından 5 bin Taliban tutuklusu ve Taliban'ın elindeki bin esir bırakılırken ABD de 15 Ocak itibariyle asker sayısını 2 bin 500'e indirdi. Bu anlaşmanın uygulanabilirliği Taliban ile Afgan hükümeti arasındaki görüşmelerin seyrine bağlı. 12 Eylül'de Doha başlayan görüşmeler 26 Ocak’ta Taliban’ın bölge ülkelerini (İran-Rusya) ziyaret etme planıyla kesildi. 22 Şubat’ta yeniden başladı ama tekrar tıkandı. 

Taliban “İslam Cumhuriyeti” değil “İslam Emirliği”ni dayatıyor. Hükümet evvela ateşkesi tartışmak isterken Taliban “Önce geçiş döneminde iktidar paylaşımı, sonra ateşkes” diyor. Taliban ayrıca müzakerelerin devamı için 7 bin 500 mahkûmunun bırakılmasını ve örgüt liderlerinin uluslararası kara listeden çıkartılmasını talep ediyor. Bu tıkanma üzerine araya Rusya da girdi. Rusya Afganistan’daki tarafların yanı sıra Çin, ABD ve Pakistan’ı 18 Mart’ta Moskova’da planladığı toplantıya davet etti. Amaç Doha’daki tıkanıklığı açmak. Moskova daha önce de sürecin önünü açmak için benzer toplantılar düzenlemişti.