Suriye iç savaşında rejim değişikliğini destekleyen ve isyancılara Ürdün üzerinden silah taşınmasına izin veren Ürdün Kralı II. Abdullah, 3 Ekim’de Suriye Cumhurbaşkanı Beşir Esad’la bir telefon görüşmesi yaptı. İki lider, yıkıcı iç savaşının başladığı 2011 yılından bu yana ilk kez iletişim kuruyordu. Ürdün, yoksulluğun kol gezdiği Suriye ile sınırlarını da açmış durumda. Bu yumuşama, savaş suçlusu olarak dışlanan Esad’a iade-i itibar yapıldığının yeni bir işareti olarak görülüyor.
Esad’ın başlıca hamisi Rusya’nın da teşvikiyle Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Umman ve Mısır Şam’a yönelik açılımlar yapmış durumda. Suudi Arabistan’ın da Esad rejimiyle gayri resmi görüşmeler yürüttüğü bildiriliyor. Ancak bu konudaki en sarsıcı değişim, Suriye’yle 911 kilometre sınırı olan, Suriye’de önemli toprak parçalarını kontrol eden ve Suriye muhalefetinin baş hamisi olan Türkiye’nin benzer bir U dönüşü yapması olacak.
Türkiye’deki Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidarı hâlihazırda bölgesel hasımları Mısır ve BAE ile ilişkilerini onarmaya çalışıyor. Aynısını Esad’la da yapar mı? Bu soru, Türkiye’de en çok izlenen siyasi tartışma programlarında giderek artan bir sıklıkla soruluyor. Uzun yıllardır milliyetçi siyasetin içinde yer alan ve Esad’ı devirme kampanyasına karşı çıkmış olan Şefik Çirkin’e göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan iktidarını korumak adına “her şeyi yapar.”
Ana muhalefet Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Çirkin'in mensup olduğu İyi Parti uzun zamandır Şam’la ilişkilerin onarılmasını savunuyorlar. Türkiye’deki yaklaşık 3 milyon 700 bin Suriyeli mülteciye karşı halkın tepkisi giderek yükselirken bu tür çağrılar da daha yüksek sesle dile getiriliyor. Suriyelileri hedef alan şiddet olayları da artıyor. Yükselen gıda fiyatları ve işsizlik bu husumeti besliyor. En geç 2023’te yapılacak olan parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşırken muhalefet halkın bu hoşnutsuzluğunu pervasızca kullanarak puan toplamaya çalışıyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.