Dünyanın ikinci, Avrupa’nın en büyük ahşap yapısı olan Büyükada Rum Yetimhanesi’nin restorasyon çalışmalarına başlandı. 1964 yılından beri kapalı olan binanın çatısının yüzde 50’si yıkılmış durumda ve halen koruma altına alınmaması, nasıl bir yapı olarak kullanılacağının belirsizliği tepki çekiyor.
Büyükada yetimhanesinin önemi yalnızca dünyanın en geniş ahşap yapısı olmasından kaynaklanmıyor. Yapı Türkiye’de nüfusu giderek azalan Rum toplumunun da hafızası. 1898-1989 yıllarında bir Fransız şirketi tarafından otel olarak inşa edilen binanın mimarı dönemin ünlü isimlerinden Alexandre Vallaury. Yapı "Prinkipo Palas" adı altında otel ve kumarhane olarak işletilmek üzere inşa edildi fakat dönemin Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid bu şekilde kullanılmasına izin vermedi. Bina el değiştirerek Eleni Zarifi tarafından satın alındı ve yetimhane olarak kullanılmak üzere İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi’ne bağışlandı, 1903’ten 1964’e kadar 5 binden fazla çocuğa ev sahipliği yaptı.
1964’te devlet tarafından kapatılan ve mülküne el konulan yapı, 2010 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararıyla patrikhaneye geri verildi. Restorasyon talepleri bu tarihten itibaren artmaya başladı. Sivil toplum örgütleri sıklıkla gündeme getirerek 2015 yılında binanın arşiv çalışmasını yaptılar. Mülk patrikhaneye ait olduğu için binanın restorasyonunun nasıl ilerleyeceğine patrikhane karar verecek.
Yetimhanenin şu ana kadar yalnızca rövöle çalışmaları tamamlandı. Çalışmayı İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) yan kuruluşu olan BİMTAŞ gerçekleştirdi. Yapılan bu çalışmanın içeriği restorasyon projelerinin hazırlanabilmesi için binanın iç ve dış mimarisine, özgün dekorasyonuna ve yapı malzemelerine ait mevcut durumun çizimini kapsıyor. Dijital belgeleme ve rölöve çalışmaları BİMTAŞ tarafından tamamlanan yapının içi harabeye dönüşmüş ve çatının yüzde 50’si yıkılmış durumda. Tamamının yıkılmaması için halen destekleyici bir çalışma ise başlatılmış değil.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.