Ana içeriğe atla

Erdoğan’ın paketi alım gücünü korumuyor

Erdoğan yeni bir ekonomi paketiyle dolara kaçışı yavaşlatmak istiyor. Bunun başarısı soru işareti. Ancak çalışanlar açısından durum net: Giden alım gücü geri gelmeyecek.

OZAN KOSE/AFP via Getty Images
A bystander walks past shops in Eminonu bazaar district of Istanbul on Dec. 21, 2021. — OZAN KOSE/AFP via Getty Images

Dolar kurundaki oynaklık Türkiye ekonomisinde ciddi bir çalkantıya neden oluyor. Bu, 20 Aralık’ta dolar kurunun 18.40’a kadar çıkmasıyla kendini gösterirken Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hemen akabinde banka mevduatı lirada olanlara faiz-kur farkının devletçe ödeneceğini açıkladı. Hükümet bu adımla iç piyasada dolarizasyonu frenlemek istiyor. Ancak burada enflasyon, hükümete güven gibi unsurlar devreye giriyor. Dahası kur gerilese bile fiyatların ineceğinin garantisi yok. Alım gücündeki büyük erime asgari ücretliden beyaz yakalıya kadar tüm çalışanları vuruyor.

Ankara Üniversitesi’nde akademisyen olan Aylin Ateş (51) maaşındaki erimeyi Al-Monitor’a şu sözlere aktarıyor: “İki yabancı dili ana dilim gibi biliyorum, Türkiye’de iyi okullardan mezun oldum. Yurt dışında araştırmalar yaptım. Önemli hakemli dergilerde yayınlarım ve uluslararası kitabevlerinde çıkan kitap bölümlerim var. Ama şu an aklımdaki soru ne derseniz, ay sonuna doğru cebimde kalan para, derim. Ay sonunu genelde borçla döndürüyorum. Ek hesaptan harcıyorum ve maaşım yatınca onu ödüyorum. Bir devlet üniversitesinde akademisyenim, maaşım 8 bin ile 9 bin arasında değişiyor. Eskiden 15 yaşındaki arabamı değiştirmeyi düşünüyordum ama artık temel ihtiyaçlar konusunda sorun yaşıyorum.” 

Al-Monitor’un konuştuğu pek çok bilim insanı benzer durumda. Akademisyenler kendi alanları için kritik olan yayınları takip edemediklerini, geleceği düşünmekten üretim yapamaz duruma geldiklerini söylüyor. 

Işık Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi’nde akademisyen olan Onur Alp Yılmaz (30), alanındaki en prestijli konferanslardan biri olan Oxford Üniversitesi’ndeki yıllık konferansa sunum yapmak için kabul almış. Ancak sonrası döviz kurundaki tırmanışa takılmış. “Konferansa kabul aldım ancak aralıkta kur kontrolden çıkınca kibarca katılamayacağım dedim. Nedenini sorduklarında ‘Çünkü bizim paramız çok rekabetçi(!)’ dedim. Bırakın konferansı, kredi kartı ödemesi dışında maaştan bir şey kalmıyor.”

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish