KİEV, Ukrayna — Rus gizli servis görevlileri kendisini almaya geldiklerinde Kırım Tatarlarının siyasi liderlerinden İlmi Umerov Kırım’ın başkenti Simferopol’de bir hastane yatağında pijamasıyla yatıyordu. Umerov ve kendisi gibi siyasi tutuklu olan soydaşı Ahtem Çiygöz apar topar havaalanına götürülür ve Ankara uçağına bindirilirler. 

Umerov ve Çiygöz’ün 25 Ekim 2017’de bu şekilde serbest kalması, Türkiye’de 2000 ile 2015 yılları arasında yedi Çeçen muhalifin öldürülmesiyle ilgili tutuklu olan iki Rus zanlının serbest bırakılması karşılığında olur. Tutuklu takası Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çabalarıyla gerçekleşir. Umerov, özgürlüğüne kavuştuktan bir gün sonra görüştüğü Türkiye’nin otoriter lideri için “O tam bir sultan. Bunu olumlu anlamda söylüyorum” diyor. 

Erdoğan 3 Şubat’ta Kiev’de Ukraynalı mevkidaşı Volodimir Zelenski ile üç buçuk saat süren bir görüşme yaptı ve Türkiye’nin Karadeniz’de komşusu olan Ukrayna ile Rusya arasında arabuluculuk teklifini yineledi. Erdoğan ortak basın toplantısında iki ülke arasındaki krizin diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini vurgulayarak, “Yangına körükle gitmek yerine tansiyonu nasıl düşürürüz mantığıyla hareket ediyoruz” ifadesini kullandı.

Taraflar uzun zamandır sürüncemede kalan serbest ticaret anlaşmasını ve Ukrayna’nın Donbas’taki Rus destekli güçlere karşı geçtiğimiz yıl ilk kez kullandığı Türk yapımı insansız hava araçlarının ortak üretimiyle ilgili bir anlaşma imzaladılar. Erdoğan’ın “iki ülke arasında tarihi bir dostluk köprüsü” diye nitelediği Kırım Tatarlarının sorunları da gündemdeydi. Erdoğan, “Kırım da dâhil olmak üzere Ukrayna’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü desteklemeye devam ediyoruz. (…) Soydaşlarımıza yönelik ortak projeleri ayrıntılarıyla gözden geçirdik” dedi.