Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suriye için tekrarladığı “Bir gece ansızın gelebiliriz” tehdidini bu kez Yunanistan için dillendirmesi iç ve dış kamuoyunda ciddi yankı uyandırdı. Erdoğan 3 Eylül’de “Ey Yunan, tarihe bak. İleri gidersen bedeli ağır olur. İzmir’i unutma... Adaları işgal etmeniz falan bizi bağlamaz, vakti saati geldiğinde gereğini yaparız. Hani diyoruz ya, bir gece ansızın gelebiliriz” ifadelerini kullandı. Benzer sözleri Balkanlar turunda da yineledi. 

İlk kez bir cumhurbaşkanı Yunanistan’ı Ege’deki adalarda işgalci olarak niteliyor. Devletin geleneksel yaklaşımında yeni bir sapma kayda geçiyor. Ege’de belli başlı adalar Osmanlı zamanında elden çıkmıştı. Anlaşmalarla tescillenmiş adalarda Yunanistan’ın egemenliğine yönelik resmi bir itiraz geliştirilmemişti. Güncel tartışma genelde 1923 Lozan Antlaşması ve 1947 Paris Barış Antlaşması’na aykırı bir şekilde adalar, adacıklar ve kayalıkların silahlandırılmasıyla ilgiliydi. Bu konuda 1995-1996’da bir Türk gemisinin karaya oturduğu Kardak kayalığına Yunan ve Türk ordularının bayrak dikme girişimleriyle çıkan kriz iki ülkeyi çatışmanın eşiğine getirmişti. Erdoğan hangi adaların işgal edildiğine dair bilgi paylaşmıyor. 2004’ten beri muhalefet adaların işgal edildiği iddiasını gündeme getirdiğinde Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) yalanlama yoluna gidiyordu. 

2004’te Cumhuriyetçi Halk Partisi (CHP), Yunanistan'ın bayrak diktiği adaların Türkiye'ye ait olup olmadığının sormuş ama önerge yanıtlanmamıştı. Şimdi AKP’nin ortağı olan Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), 2015’te 16 adanın işgal edildiği iddiasını gündeme getirdiğinde meclis karışmıştı. Dönemin Milli Savunma Bakanı İsmet Yılmaz, Lozan Antlaşması’nın 12’nci maddesi ve Paris Antlaşması’nın 14’ncü maddesiyle egemenliği devredilenler dışında hiçbir adanın egemenliğinin Yunanistan’a bırakılmadığını; bu ada, adacık ve kayalıkların egemenliğinin Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye’ye intikal ettiğini savunmuştu. Yılmaz “Yunanistan’ın fiilî uygulamaları vardır. Ancak fiilî devlet uygulamaları onların yasal, hukuki statülerini değiştirmez” demişti. Yılmaz’ın “adaların kullanımı” anlamında “fiili devlet uygulaması” olarak bahsettiği durum muhalefete göre işgaldi. 2019’de Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın yanıtlaması talebiyle Meclis Başkanlığı’na verilen önerge iade edilmişti. 

Muhalefet 2005’te “işgal edilen” ada, adacık ve kayalıkları sıralamıştı: “Koyun, Hurşit, Fornoz, Eşek, Nergizcik, Bulamaç, Kalolimnoz, Keçi, Sakarcılar, Koçbaba, Ardacık, Gavdos, Dhia, Dionisades, Gaidhouronisi, Koufonisi ve Venedik kayalıkları.”