Ana içeriğe atla

Çin El Fetih-Hamas görüşmeleri ile neyi amaçlıyor?

Hamas’ı kınamaktan veya terörist örgüt olarak tanımlamaktan geri duran Çin, giderek Hamas'ı meşru bir siyasi güç olarak görüyor.

Palestinian President Mahmud Abbas shakes hands with China's President Xi Jinping after a signing ceremony at the Great Hall of the People in Beijing on June 14, 2023. (Photo by Jade GAO / POOL / AFP) (Photo by JADE GAO/POOL/AFP via Getty Images)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Pekin'de Büyük Halk Salonu'nda gerçekleşen imza töreninin ardından el sıkışırken, 14 Haziran 2023. — JADE GAO/POOL/AFP via Getty Images

Çin’in nisan sonunda El Fetih-Hamas görüşmelerine ev sahipliği yapması uluslararası toplumun büyük ilgisini çekti. İki Filistinli örgütün 17 yıllık bir bölünmüşlüğün ardından iç uzlaşıya varma ihtimali Gazze krizine kısa sürede çözüm sunmaz ancak Pekin, Filistin'in birlik ve dirayetini uzun vadede Filistin devletine ulaşabilmenin vazgeçilmez bir koşulu olarak görüyor.

Gazze krizinden önce de Çin’in Hamas ve El Fetih'e bakışı farklıydı. Çin’in Hamas'ı Filistin'in geleceği ve devletleşmesinde meşru bir siyasi güç olarak görme eğilimi giderek artıyor. Hamas'ı kınamayı, terörist örgüt olarak tanımlamayı reddeden Çin, bu tutumunu BM Genel Kurulu'nun 3070 sayılı kararına dayandırıyor. Çin Dışişleri Bakanlığı Antlaşmalar ve Uluslararası Hukuk Dairesi Genel Müdürü'ne göre söz konusu karar “halkların, kolonyal ve yabancı tahakkümünden ve yabancı boyunduruğundan kurtulmak için silahlı mücadele dâhil olmak üzere mevcut tüm imkânlarla mücadelesinin meşru olduğunu” tasdik ediyor. Çin'in bakış açısına göre bu, Filistinlilerin Batı Şeria ve Gazze'de İsrail işgaline karşı mücadelesini hukuken meşru kılan bir dayanak olarak yorumlanabilir. 

Daha geniş anlamda Gazze krizi Çin'in nazarında Hamas'ın siyasi bir yapı olarak varlığını, etkisini ve halk desteğini tasdik etti ve Hamas'ın siyasi süreçten dışlanamayacağı sonucuna varmasını sağladı. Bunun neticesinde, geçtiğimiz ay Çin'de yapılan El Fetih-Hamas görüşmelerinden önce mart ayında üst düzey bir Çinli yetkili Doha’da bir Hamas yetkilisiyle bir araya geldi ve bu görüşme alışılmadık bir şekilde kamuoyuna açıklandı.

Çin’in Hamas'a evrilen bakışı

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish