30 Mart yerel seçimleri Türkiye'nin güçlü Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bir diğer zaferi olarak tarihe geçecek. Erdoğan'ın geçerli oyların yaklaşın yüzde 43-45'ini alması (nasıl saydığınıza göre) gerçekten büyük bir başarı. BaştaAnkara olmak üzere seçimlerdeki hile iddialarının tümü doğru olsa bile, sonuçlar, Başbakanın Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AKP) 11 yıllık iktidarın ardından halen çok destek aldığını gösteriyor.
Bu, Erdoğan'ın yolsuzluk, otoriterleşme ve bazı özgürlüklerin daraltılması gibi son siyasi skandalların ve tartışmaların ardından oy kaybedeceğini düşünenler, bilhassa da Batılı gözlemciler için şaşırtıcı olabilir. Erdoğan'ın bütün bu sorunlara rağmen nasıl hala zafer kazanabildiği merak konusu olabilir.
Yanıtı bulmak için Türkiye toplumuna ve toplumun siyasi dokusuna daha derinlemesine bakılmalı. Öncelikle belirtilmesi gerekir ki, Türkiye'de 60'ı aşkın yıldır düzenli olarak özgür ve adil seçimler yapılmaktadır. Ve Türkiye toplumu kabaca iki eşit olmayan kesimden oluşur: Seçmenin yüzde 60-65'i “sağ”dır, geriye kalan yüzde 35-40'ı da “sol”dur. Bu bağlamda sağ, geleneklere, özellikle de Sünni İslam'a saygıya ve ekonomik kalkınmayla odaklanır. Sol ise laiklik ve "eşitlik" gibi sosyalist temaların yanı sıra İslam'ın sıra dışı bir mezhebi olan Aleviliği temsil eder. (Bu nedenle İstanbul’un İstiklal Caddesi'ndeki Alevi türkü barlarında İmam Ali'nin, Atatürk'ün ve Che Guevara'nın posterlerini yan yana görebilirsiniz.)
Sağ geleneksel olarak üç bileşenden oluşur: merkez sağ, İslamcı sağ ve milliyetçi sağ. Erdoğan'ın başarısı ilk iki bileşeni AKP çatısı altında buluşturarak, Türkiye tarihindeki en geniş seçmen bloğunu yaratmaktı. (Milliyetçi sağ halen ayrı bir çizgi olarak yaşıyor ve 30 Mart'ta yurt çapında oyların yaklaşık yüzde 15'ini alan Milliyetçi Hareket Partisi tarafından temsil ediliyor.) Erdoğan'ın ekonomik kalkınmaya ilişkin büyük başarıları, yani iktidarı sırasında inşa edilen bütün o kara yolları, gökdelenler, alış-veriş merkezleri ve hastaneler, merkez sağın alameti farikalarıdır. Başbakanın İslami söylemi ve İslami simgeleri kullanması da İslamcı sağın kalbini kazanmakta.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.