Kömürleşen siyaset
Sosyal yardım projesi kapsamında hükümet şimdiye kadar 17 milyon ton kömür dağıttı. Seçim rüşveti olarak görülen kömür dağıtımı yolsuzluk ve hukuksuzluk tartışmalarına da gebe.
AKP yönetiminin oy deposunu dolduran sosyal yardımların başında ilköğretim okullarında tüm öğrencilere bedelsiz ders kitabı ve fakir ailelere dağıtılan kömür geliyor. Özellikle kömür-siyaset ilişkisi Soma’da 301 işçinin öldüğü maden kazasından beri ciddi bir tartışma konusu. Hükümet daha fazla ve daha ucuza kömür çıkartılması için güvenlik standartlarını göz ardı etmekle suçlanıyor. Soğukların bastırmasına paralel olarak kömür dağıtım işi hızlandı ve sıkıntılar baş gösterdi. Meydana gelen kazaların ardından birçok madende denetimlerin arttırılması ve yeni kriterlerin getirilmesi kömür üretimini düşürdü.
CHP Milletvekili Muharrem Işık, TBMM’ye sunduğu soru önergesinde konuya parmak bastı: “Soma ve Ermenek’te meydana gelen maden kazaları sonrası kapanan madenler ve birçok madenin işletme ruhsatlarının iptal edilmesi nedeniyle hükümetin kömür dağıtımını sekteye uğramıştır. Her yıl yaklaşık 2 milyon ton kömür dağıtan AKP, kazaların ardından üretimin düşmesi üzerine 2015 seçimleri öncesi dağıtacak yeterli kömür bulamamanın sıkıntısını yaşamaktadır. Bu sıkıntıyı aşmak için yurtdışından ithal etmek veya spot piyasadan kalitesiz ve pahalı kömür temin etmek zorunda kalmaktadır. Ayrıca spot piyasadan alımları 27 Ağustos 2014 tarihinde kurulan ve madencilik alanında hiçbir tecrübesi bulunmayan bir firmanın aracılığı ile temin edilmesi birçok soruyu gündeme getirmiştir.”
Hükümetin dağıtacak yeterli kömür bulamadığı için acil olarak spot piyasadan kömür alımına gittiği, üç ay önce kurulan bir şirketten 480 bin tonluk alım yaptığı ortaya çıktı.
Sayıştay raporunda hükümetin 11 yılda 17 milyon ton kömür dağıttığı bilgisi yer aldı. Zaman gazetesininhaberine göre Hazine dağıtılan kömürler için sadece Türkiye Kömür İşletmeleri’ne (TKİ) şimdiye kadar 3 milyar 75 milyon lira ödedi. TKİ’ye ödenmesi gereken borç tutarı ise 1 milyar 603 milyon lira. Haberde “Hükümetin 11 yıldır sürdürdüğü, seçim dönemlerinde tartışma konusu olan bedava kömür dağıtım projesi, bütçeden yeterli kaynak ayrılmaması sebebiyle mali krize yol açtı. Hazine’den alacağını tahsil edemediği için mali dengeleri altüst olan TKİ, özel bankalardan kredi kullanmak zorunda kaldı” denildi.
