İsrail Suriye’deki Dürzilere el uzatır mı?

İsrail, Suriye lideri Beşar Esad’sız günlerin ne getireceğini bilmeden Esad sonrasına hazırlanırken Suriye’deki olayların seyri İsrail’in iç savaşa yönelik tarafsız tutumunu zorluyor. İsrail’deki Dürzi mezhebinin önderleri son haftalarda Suriye’deki yüz binlerce Dürzi’ye yardım edilmesi için İsrail makamlarına talepte bulunuyor. İslamcı savaşçıların Suriyeli Dürzilerin yoğunlaştığı Cebel El Dürzi (Dürzi Dağı) yönünde ilerlemesi İsrail’deki Dürzi toplumunda büyük endişe yaratmış durumda. Son derece sessizce yürütülen bu temaslar ancak 12 Haziran’da Haaretz gazetesinin haberiyle su yüzüne çıktı.

Dürziler yaşadıkları ülkelerin yönetimlerine sadık yurttaşlar olarak bilinir. Suriye, Lübnan ve İsrail’e dağılmış olan Dürziler birbirine sıkı sıkıya bağlı bir topluluk olarak görülür. Orta Doğu’daki Dürziler sınırlar ve savaşlara ayrılmış olmasına rağmen aralarında yakın kültürel ve ailevi ilişkiler sürdürür. Kendilerini daha iyi korumak ve savunmak için Dürziler köylerini genelde yüksek rakımlı dağlık bölgelerde kurmuştur. Lübnan’daki Dürziler Lübnan Dağı bölgesinde, Suriye’dekiler ise Cebel El Dürzi’de yoğunlaşmıştır. İsrail’deki Dürzi köylerin çoğu da dağlık Celile bölgesinde yer alır.

İsrail’de bugün yaklaşık 136 bin Dürzi yaşıyor. İsrail Devleti henüz kurulmamışken Yahudilerle “kan ahdi” imzalayan Dürziler İsrail’in savaşlarında yer aldı, gençlerini İsrail’in savunmasına feda etti. Dolayısıyla Dürziler yurtsever İsrailliler olarak görülür. Dürzi toplumunun mensupları İsrail Savunma Kuvvetleri’nde (IDF) görev yapıyor ve üst düzey komuta kademelerine yükseliyor. Golan Tepeleri’ndeki Dürziler askere alınmazken İsrail vatandaşı olanlar askerlik yapıyor. Askerlik hizmeti yapan Dürzilerin oranı Yahudi vatandaşlardan bile yüksektir. Ortalama olarak Dürzilerin %83’ü orduda görev yaparken Yahudilerde bu oran %75. Askeri şehitlikler Dürzi askerlerin mezarlarıyla doludur. Kısacası İsrail’deki Dürzilerin büyük çoğunluğu kendini İsrail Devleti’yle özdeşleştirir.

İsrail 1967’de Golan Tepeleri’ni alınca yaklaşık 20 bin Dürzi daha kendini İsrail topraklarında buldu. İsrailli kardeşlerinden farklı olarak Golan Tepeleri’ndeki Dürzilerin büyük çoğunluğu Hafız Esad rejimine bağlılığını sürdürdü ve kendilerine sunulan İsrail vatandaşlığını reddetti. Suriye’ye bağlılığını sürdüren ve İsrail vatandaşlığını kabul etmeyen Golan’daki Dürziler ile İsrail makamları arasındaki ilişkilere her şeye rağmen iyi niyet ve karşılıklı güven hâkim oldu.