Temmuz sonunda Kürdistan eyaletinin başkenti Senendec’e giden İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani burada önemli bir açıklama yaptı. İran’da üniversite öğrencileri ilk defa Kürt dili alanında resmen eğitim alabilecek. Kürdistan Üniversitesi’nde açılacak Kürt dili ve edebiyatı bölümüyle İran Anayasası’nın 15. Maddesi nihayet tam anlamıyla hayata geçmiş olacak. Madde, belli bölge veya topluluklara ait dillerin okullarda okutulmasına yasal dayanak sağlıyor.
Kürt dili ve edebiyatı programları dünyanın birçok tanınmış üniversitesinde ve eğitim kurumlarında hâlihazırda mevcut. İranlı Kürtler de uzun zamandır benzer programların başlatılmasını, anayasanın uygulanmasını talep ediyordu. Dolayısıyla Ruhani’nin açıklaması İranlı Kürtlerin eski bir talebinin karşılanması olarak görülüyor. Bu adım sadece akademik çalışmalara değil, resmi İslam Cumhuriyeti Haber Ajansı’nın Kürtçe haber yayımlamasına da yansıyacak. Haziran 2013 seçimlerinde cumhurbaşkanı seçilen Ruhani’nin Kürdistan eyaletinde oyların yüzde 71’ini almış olması bu bağlamda kayda değer bir detay.
Fars Dili ve Edebiyatı Akademisi’nin bazı itirazlarına rağmen Kürt dili ve edebiyatı programı ekimde başlayacak. Programın hayata geçirilmesinden sorumlu komisyonun başkanı Bahtiyar Sacadi’ye göre 40 öğrenci hâlihazırda kaydını yaptırmış durumda.
Hükümetin bu adımı önemli bir gelişme olarak görülse de bunun çok gecikmiş bir adım olduğunu düşünenler de var. Uluslararası hukuk uzmanı ve siyasi analist Esad Ardalan Al-Monitor’a şöyle diyor: “Konunun tarihsel arka planını, bölgedeki diğer Kürtlerin talep ve statülerinde yaşanan son gelişmeleri bilmeyenler bunu çok önemli bir aşama olarak görebilir. Ancak Kürt hakları konusunu yakından takip edenler için bu adım, 36 sene önce yasal zemin sağlandığında ya da hiç değilse 15 sene önce uygunluk değerlendirmesi yapıldığında atılmalıydı. (…) Burada asıl önemli olan Kürt dili eğitiminin İran Anayasası’na uygun yapılması. Bu da sadece Kürtçenin öğretilmesi değil, Kürtçe eğitim verilmesi anlamına geliyor.” Ardalan bunun “çok önemli bir fark” olduğunu vurguluyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
