Rus ve İsrail uçakları Suriye semalarını paylaşıyor… şimdilik

İsrail ve Rusya, bugünlerde iki aslanın Afrika savanalarında yaptığını yapıyor. Daha genç aslan bölgeye hükmediyor. Ortalıkta serbestçe dolaşmaya, istediği her şeyi rahatsız edilmeden yapmaya alışmış. Aniden sahneye daha olgun, daha iri ve çok daha kuvvetli bir aslan çıkıyor. İki aslan dikkatle birbirini süzüyor. İkisi de zarar görecekleri bir kavgaya girmek istemiyor. Bölge her ikisine yetecek kadar büyük. Kaldı ki çıkarları da illa çelişmek zorunda değil. Aslanlar, ortak bölgede belli ölçüde eş güdüm yaparak, bir nevi “soğuk barış” hâlinde yan yana yaşamaya karar veriyor. Bugünlerde iki aslanın birbirinin çevresinde dolaşıp durumu kolaçan ettiğini, birbirinin teyakkuz ve dikkatini tarttığını, havayı koklayıp sınırlar çizdiğini, karşı tarafın tepkisini ölçtüğünü, oyunun kurallarını belirlemeye çalıştığını görüyoruz.

Orta Doğu’da görevli Batılı bir diplomat, Rusya ve İsrail arasında Suriye bağlamındaki gelişmeleri böyle tarif ediyor. Yabancı basına göre İsrail hava kuvvetleri 30 Ekim’de Suriye topraklarında Suriye ordusu ile Hizbullah’a ait hedeflere saldırı düzenledi. Ruslar ise son iki haftadır Suriye’nin her yerinde isyancı hedeflerini vuruyor. Bombardımanların bir kısmı İsrail sınırının yakınlarında, Golan Tepeleri’nin Suriye tarafında gerçekleşiyor. Dara bölgesindeki bir saldırı İsrail-Suriye sınırının yaklaşık 10 kilometre ötesinde gerçekleşti. Rusya bu operasyonlarla İsrail’in sinirlerini de test ediyor. İsrail’in politikası net: İsrail hava kuvvetleri sınır hattına yaklaşan her uçağa, her hava aracına fazla soru sormadan önleme yapıyor. Peki, bir Rus savaş uçağı bu hattı yanlışlıkla geçerse ne olur? İsrail hava kuvvetlerinde bu soruya kimse yanıt vermek istemiyor.

İsrail tarafı, gerginliğine iyi gelir diye zamanında Mısır’la yaşadığı yıpratma savaşında Süveyş Kanalı üzerindeki hava muharebelerini hatırlamaktan hoşlanıyor. Temmuz 1970’de yaşanan bir muharebede İsrail hava kuvvetleri Sovyet pilotlarının kullandığı beş adet MiG-21 uçağını düşürmüştü. Ancak İsrail’de kimse o günlere dönmek istemiyor. Yine de durum o kadar basit değil.

Yabancı basına göre İsrail, Suriye ordusuyla Hizbullah’ı vururken kendi bölgesini belirleme ve Ruslara İsrail’in kendi çıkarlarını korumaya devam edeceği mesajını vermek istedi. Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin geçen ay İsrail’in Suriye’deki saldırıları hakkında “kaygı” ifade edince Savunma Bakanı Moşe Yalon “Önerim kimse bizi sınamaya kalkışmasın.” demişti. İsrail’in Rusya’yla koordinasyon hâlinde hareket etmediğini belirten Yalon şöyle devam etmişti: “Bizim menfaatlerimiz var ve bu menfaatler tehdit edildiğinde biz harekete geçeriz. Bu bundan sonra da böyle olacak. Bu, Rusya Devlet Başkanı’na da net şekilde ifade edildi.”