9 Nisan’da Tiran ve Sanafir adalarının egemenliğini Suudi Arabistan’a devrettiğini açıklayan Mısır, Orta Doğu’da büyük bir şaşkınlık yarattı. Şaşırmayan tek ülke İsrail’di. Kudüs’teki üst düzey bir yetkilinin Al-Monitor’a verdiği bilgiye göre İsrail bu konudaki gizli görüşmelerden haberdardı. Sürece onay veren İsrail, Mısır’la olan barış anlaşmasını da gündeme getirmedi. Oysa anlaşmaya göre ülke topraklarında meydana gelen değişiklikler ya da Mısır’ın İsrail tarafından iade edilen topraklarda egemenlik devrine gitmesi anlaşmanın ihlali sayılıyor.
Adaların devrine ilişkin müzakereler Suudi Arabistan’la Mısır arasında yıllardır devam ediyordu ve İsrail bu adıma sert biçimde karşı çıkıyordu. İsrail’in bugün sürece onay vermesi Mısır, Suudi Arabistan ve İsrail arasında ortak çıkarların nasıl derinleştiğini gösteriyor.
Burada gerçekten muazzam boyutta bir jeostratejik ve diplomatik olay yaşanıyor. Likud Partisi vekillerinden eski Şin Bet başkanı Avi Dichter, Kol Yisrael radyosuna 12 Nisan’da verdiği demeçte adaların devrini Orta Doğu’da iki Arap ülkesi arasında yaşanan en önemli, en dramatik diplomatik olaylardan biri olarak niteledi. Hamursuz Bayramı öncesi savunma muhabirleriyle ufak bir kutlamada bir araya gelen Savunma Bakanı Moşe Ya’alon ise İsrail’in bu sürece onay verdiğini, hatta tüm tarafların yazılı bir belgeye imza attığını açıkladı. Belgede iki stratejik adanın yer aldığı Tiran Boğazı’nda İsrail’in seyrüsefer serbestisinin devam edeceği teyit edildi. Tiran Boğazı İsrail’in önemli kentlerden Eilat’a deniz erişimini sağlıyor. Ya’alon ayrıca ABD’nin de müzakerelere dâhil edildiğini ve anlaşmaya imza attığını, böylece İsrail’in gerekli tüm güvenceleri aldığını belirtti.
Kimliğinin gizli kalması kaydıyla Al-Monitor’a bilgi veren kıdemli bir güvenlik yetkilisine göre Ya’alon çalışma arkadaşlarına İsrail’le Mısır arasındaki güvenlik iş birliğinin tarihinin en yüksek seviyesine ulaştığını söyledi. İki ülkenin güvenlik sistemleri ortak menfaatlere sahip. Örneğin Gazze’nin kontrol ve kuşatma altında tutulmasında Mısır İsrail’e yardımcı oluyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
