Suudilerin Katar hamlesi İran ve Türkiye’yi yakınlaştırıyor
Suudi Arabistan önderliğinde Katar’a uygulanan abluka Katar’a boyun eğdirmek yerine bölgeyi ikiye böldü ve Suudi Arabistan’ın rakiplerini bir araya getirdi. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Orta Doğu’daki güç kümelenmeleri giderek daha karmaşık bir hâl alıyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Mısır ve Bahreyn 5 Haziran’da terörü desteklemek dâhil bir dizi suçlayıcı gerekçeyle Katar’la ilişkilerini kestiler. Riyad hızlı bir şekilde Katar’a karşı birleşik bir cephe oluşturabileceğini düşünmüş ve ABD Başkanı Donald Trump’ın mayıstaki ziyareti ışığında Washington’ın desteğine güvenmişti. Ancak Riyad bu hedefine ulaşamamakla kalmadı, rakiplerini bir araya gelmeye itti.
Katar’ı tecrit etme hamlesi Suudilerin son yıllarda dış politikada sergilediği sertlik eğilimini yansıtıyor. Yemen savaşı da bunun örneği. Katar krizinde taraflardan gelen beyanlar, bölgesel ve uluslararası aktörelerin açıklamaları bölgesel güçler arasında yeni bir hizalanmanın olacağına işaret ediyor.
Trump, 6 Haziran’daki Twitter mesajında Riyad’a arka çıktı ve Katar’ı üstü kapalı olarak terörü desteklemekle suçladı. Ancak Katar ABD’nin Orta Doğu’daki en büyük askeri üssüne ev sahipliği yapıyordu. Bu nedenden olsa gerek Trump ertesi gün Katar emirini aradı ve Körfez’deki kavgayı çözmek için yardım önerdi. ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson ise 9 Haziran’da Suudi önderliğindeki kampa seslenerek Katar’a yönelik ablukanın gevşetilmesini istedi, ablukanın İslam Devleti (İD) ile mücadeleyi aksattığını ve gıda sıkıntısına neden olduğunu söyledi. Bundan kısa bir süre sonra 14 Haziran’da Katar’a onlarca F-15 uçağı satmak için 12 milyar dolarlık anlaşma imzalayan ABD’nin krize yönelik çelişkili bir politika izlediği, bu politikanın Trump’ın attığı tek bir tweet ile özetlenemeyeceği görüldü.
Ancak bölgesel oyuncuların takındığı tavırlara bakıldığında durumun daha da karmaşık olduğu görülüyor. Türkiye’nin Katar’a destek kararı bölgeyi ikiye böldü: Bir tarafta Katar’ı sıkıştıran Suudi Arabistan ve Arap müttefikleri, diğer tarafta ise Katar’a destek veren Türkiye, İran ve daha az ölçüde Rusya.
