Ana içeriğe atla

Yemen: İran Suudi Arabistan’a üstünlük sağlıyor

Suudi Arabistan’ın Yemen’deki savaşı ters teperken İran’ın bu ülkedeki nüfuzu hiç olmadığı kadar arttı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Armed followers of the Houthi movement protest against the president's announcement of an extension of the state of emergency and U.S. supporting the Arab alliance led by Saudi Arabia, what they say is a U.S. interference in Yemen's affairs in Sanaa, Yemen May 12, 2017. REUTERS/Mohamed al-Sayaghi - RTS16DN2
Yemen’in başkenti Sana’da Cumhurbaşkanı’nın olağanüstü hâli uzatmasını ve ABD’nin Suudi ittifakına destek vermesini protesto eden silahlı Husi yandaşları, 12 Mayıs 2017 — REUTERS/Mohamed al-Sayaghi

İran’ın Yemen’deki Husi isyancılara verdiği destek giderek artıyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki savaş, Yemen’de İran etkisini ortadan kaldırmak yerine Tahran’a hiç olmadığı kadar etkili olma fırsatı veriyor. Husiler İran’dan katı bir şekilde bağımsız olmaya devam ediyor ancak savaştaki çıkmaz sürdükçe Tahran’ın desteğine daha fazla ihtiyaç duyacaklar.

İran’ın Husi hareketiyle bağlantısı, Arap Baharı öncesine, Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih hükümeti ile Husiler arasında 10 yılı aşkın bir süre önce başlayan çatışmalara dayanıyor. Suudi Arabistan’dan destek alan Salih, Husileri bastırmak için bir dizi askeri operasyona girişirken İran da Husi güçlerine eğitim vermeye, uzmanlık aktarmaya başladı. Bu eğitimler Lübnan’da Hizbullah denetimindeki kamplarda ve İran’da Devrim Muhafızları tarafından verildi. Rol model olarak açıkça Hizbullah’ı benimseyen Husiler Salih ve Suudilere karşı başarılı oldu. Ancak Hizbullah örneğinden farklı olarak İran Husilerin karar verme süreçlerine doğrudan katılma olanağı elde edemedi.

İddiaya göre İran eylül 2015’te Yemen’in iç savaşa gideceği kaygısıyla Husileri Sana’ya girmekten vazgeçirmeye çalıştı. Ancak Husiler, o güne kadar saf değiştirmiş olan eski Cumhurbaşkanı Salih’ten destek alarak başkenti ele geçirdiler. Bu da Yemen’deki krizi tetikledi ve Suudilerin müdahalesine yol açtı. Başka bir deyişle Husiler İran’ın kuklası olmak bir yana İran’ın telkinlerini dinlemediler.

İran’ın Yemen’de kalıcı bir askeri üs kuracağı iddiası da isyancılar tarafından hemen yalanlandı. İran donanma komutanı Yemen’de bir üs sahibi olacaklarını öne sürdüğünde Husiler bunu reddetti. Sana’daki gözlemciler İran varlığının göze çarpmadığını, sessizce perde arkasından işlediğini bildiriyorlar.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish