İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eizenkot’un Suudi Elaf sitesine verdiği sürpriz mülakat, Mısır eski Cumhurbaşkanı Enver Sedat’ın Kudüs’e yaptığı tarihi ziyaretin 40’ıncı yıl dönümünden birkaç gün önce, 16 Kasım’da yayımlandı. Bu iki olayı kıyaslamak zor ama İsrail’de iki olay arasında bağ kuranlar var.

Sedat 1977’de tarihi bir Mısır-İsrail barış anlaşmasına hizmet edecekse uçağa atlayıp Kudüs’e gitmeye, Knesset’te konuşma yapmaya hazır olduğunu açıklamış ve bu ani kararıyla sadece Orta Doğu’yu değil tüm dünyayı şaşkınlığa uğratmıştı. Suudi medyasına konuşan İsrail’li ilk genelkurmay başkanı olan Eizenkot’un mülakatı da uzun zamandır perde arkasında süren İsrail-Suudi flörtünün artık kamuoyuna duyurulduğunun işareti olabilir. Suudi Arabistan’la – en azından şimdilik – tarihi bir barış anlaşması olmayacak ama belki arka planda bir tür normalleşme yaşanacak. Belki.

Sedat olayı çok daha sarsıcıydı. Sedat İsrail’den resmi davet aldığını açıkladıktan sonra uçağa atladı ve Ben Gurion Havaalanı’nda şeref kıtasıyla karşılandı. Hemen ertesi gün Knesset’te konuşma yaptı, iki gün sonra da İsrail sağının lideri Başbakan Menahem Begin ile tarihi barış anlaşmasını imzaladı.

Başlangıç kolay olmamıştı. Mısır liderinin açıklamasına İsrail’de inanmayanlar oldu. Dönemin genelkurmay başkanı Mordehay Gur, her şeyin bir tezgâh olduğunu, uçak Ben Gurion Havaalanı’na ulaştığında içinden Sedat’ın inmeyeceğini söylüyordu. Gur’a göre uçaktan o günlerde İsrail’in boykot ettiği FKÖ lideri Yaser Arafat inecekti. Kimilerine göre ise uçaktan Mısırlı komandolar fırlayacak ve Sedat’ı karşılamaya gelen devlet erkânına ateş açacaktı. Bunlar kendi düşünce kalıplarına hapsolmuş, cesur Mısır lideri etrafında oluşan yeni havayı anlamayan insanlardı. Sedat ciddiydi ve Menahem Begin’in şahsında aynı ciddiyette bir ortak bulma şansını yakalamıştı. İki ülke arasındaki barış hâlâ gergin ve soğuk olabilir, halklar buna dâhil olmamış olabilir ama 40 yıldır zamanın testine dayanıyor.