Orta Doğu İran’ın da yer aldığı sıfır toplamlı oyunların bölgesi. Avrasya’da ise İran bir kazan-kazan oyununda yer almaya çalışıyor.
Tahran Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru’nun İran’daki kısmını hayata geçirerek Avrasya’daki jeo-ekonomik varlığını güçlendirmeye çalışıyor. Kuzey ve güney Avrasya’yı birbirine bağlayan tarihsel rolünü canlandırmak İran için stratejik bir hedef. Hint Okyanusu ile Basra Körfezi’ni İran üzerinden Hazar Denizi’ne, Kafkasya ve Rusya üzerinden de Kuzey Avrupa’ya bağlayan koridor projesi son yıllarda İran’ın ekonomik diplomasisinin odak noktası oldu.
Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru’na ilişkin üçlü anlaşma 2000 yılında İran, Rusya ve Hindistan arasında imzalanmış, akabinde başka ülkeler de projeye katılmıştı. Ancak katılımcı ülkelerin yeni yatırımlar ve diplomatik temaslar yoluyla anlaşmayı işlevsel hale getirme çabaları yeni sayılır. Rusya projeye Avrasya Ekonomik Birliği çerçevesinden bakarken Azerbaycan komşularıyla altyapı bağlantılarını geliştirmeyi, Hindistan Çin’in “Tek Kuşak Tek Yol” projesiyle rekabet ederek ekonomisini güçlendirmeyi, İran ise ekonomi ve ulaşımda tecritten kurtulmayı, yaptırımların ekonomik etkilerini azaltmayı amaçlıyor. Tüm bu devletler, koridorun işlevsel hale gelmesini ulusal çıkarları açısından gerekli görüyor.
Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru’nun amacı Hindistan ve Güneydoğu Asya ile Rusya ve Orta Asya arasında ulaşımı kolaylaştırmak. Küresel bir ticaret hattı olan Süveyş Kanalı ile rekabet amacı olmasa da koridorun bazı noktaları Çin’in “Tek Kuşak Tek Yol” projesiyle rekabet eder nitelikte.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.