İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu eski ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu’daki klonu mu? İsrail’de iktidarı devralmaya hazırlanan “değişim hükümeti” de New York Times yazarı Thomas Friedman’ın dediği gibi kutuplaşmaları, demokratik kurumları onarmaya çalışan Joe Biden yönetiminin muadili mi? ABD Genelkurmay Başkanı Mark Milley, Trump yönetiminin son günlerinde “Biz bir şahsa değil (…) Anayasa’ya bağlılık yemini ederiz” diye uyarıda bulunmuştu. İsrail’de de adı açıklanmayan üst düzey bir askeri yetkilinin “Kimsenin Orta Doğu’yu ateşe vermesine izin vermeyiz” şeklindeki sözleri geçen hafta basına sızdı. İki uyarı arasındaki benzerliği göz ardı etmek zor.
Askeri yetkilinin Netanyahu’yu kastettiğinden İsrail’de kimsenin şüphesi yok. Bu sözlerin kamuoyuna yansıması, Al-Monitor’un 4 Haziran’da aktardığı gibi Netanyahu’nun ABD’nin onayı olsun veya olmasın İran’ın nükleer programını engellemekten bahsetmesi ve 10 Haziran’da Eski Şehir’de Bayrak Geçidi düzenlemek isteyen sağcı aktivistlerin Kudüs’te gerilimi körükleme teşebbüslerinin ardından oldu.
Geçmişte Netanyahu’yla yakın çalışmış olan Likud Partisi’nin güçlü ismi ve Knesset üyesi David Bitan, 7 Haziran’daki televizyon mülakatında “Savunma kurumlarının yöneticileri artık Netanyahu’yu dinlemiyor, onlar için Netanyahu’nun hükmü kalmadı” ifadesini kullandı. Netanyahu’nun iktidarda kalmak için çırpındığı ve “şirazesini kaybettiği” yönünde pek çok İsraillinin paylaştığı hissiyat, Bitan tarafından da dile getirildi.
Hamas’ın roket atarak bozduğu 10 Mayıs Kudüs Günü yürüyüşünün devamı olarak kentin en hassas noktalarında Bayrak Geçidi planlandığına dair haberler geçen hafta ortaya çıktığında Netanyahu sessiz kaldı. Geçmişte olsa Netanyahu, karışık nüfuslu kentin kırılgan sükûnetini riske atan bu tür aleni bir milliyetçi provokasyona hemen karşı çıkardı. Oysa bugün Netanyahu’nun bu girişimi perde arkasından alkışladığı, hatta teşvik ettiği bile söyleniyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.