İran rejimini ayakta tutan görünmeyen yapılar
Uzun süreli gerilimler ve savaşa rağmen ayakta kalan İran devleti, bunu dini ağlar, aşiretler ve himaye bağları gibi gayri resmi yapılar sayesinde başarıyor.
İran’ın Şubat 2026 öncesindeki 12 ayda yaşadıkları, normalde bir devleti çökertmesi beklenen bir şoklar silsilesi olarak betimlenebilir ancak sistem, baskının yeniden dağılımına yardım eden toplumsal ve ekonomik ağların desteğiyle çalışmaya devam ediyor.
Haziran 2025’te İsrail ve ABD ile yaşanan 12 günlük savaş, İran Devrim Muhafızları’nın üst düzey komutasını büyük ölçüde yok etti. 2025 sonlarında ise İran’da devrimden bu yana en büyük ayaklanma yaşandı. Protestolar 31 vilayetin tamamına yayıldı. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre protestoları bastırmak için yapılan müdahalelerde 6 binden fazla gösterici öldürüldü ve binlerce kişinin durumu hâlâ araştırılıyor. İran hükümetinin resmi ölü sayısı ise 3 bin 117.
28 Şubat 2026'da üçüncü bir şok devletin en tepesini sarstı. Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney aile fertleriyle birlikte öldürüldü ve İran medyası bu haberi şehitlik kavramını kullanarak aktardı. Devrim sonrası siyasetin en etkili isimlerinden biri olan Ali Laricani dâhil olmak üzere üst düzey komutanlar öldürüldü. Güvenlikle ilgili yüzlerce yapı vuruldu.
Şokları absorbe etmek
