مسوولیتپذیری، خواست معترضین در عراق و لبنان
تظاهرات در عراق و لبنان ممکن است نشانههای آغاز دور جدید «بهار عرب» باشند. آیا بازداشت مغر متفکر انفجار برجهای خُبُر از سوی سعودیها، بر سیاست ایالات متحده در قبال ایران اثر خواهد گذاشت؟
علی معموری این هفته نوشت: «قتل منتظر الحلفی در روز ۱۶ جولای به دست پلیس در منطقه المدینه، واقع در شمال بصره، که در جریان تظاهرات برای بهبود خدمات دولتی صورت گرفت، رنگ و بویی چون مرگ محمد بوعزیزی تونسی در چهارم ژانویه ۲۰۱۱ داشت». قتل الحلفی به تظاهرات علیه فساد دولتی در نواحی مرکزی و جنوبی عراق که تا امروز به انحاء مختلف ادامه داشته، جان تازهای داد.
معموری با اشاره به این که شخصیتهای مذهبی در نجف، از جمله آیت الله عظمی علی سیستانی از تظاهرکنندگان حمایت کردهاند، مینویسد: «جالب توجه است که مقامهای ایرانی و گروههای عراقی که وابسته به ایران شمرده میشود، به شدت با تظاهرات مخالف بودند و اتهامهای مختلفی علیه شرکت کنندگان مطرح میکردند و تلاش داشتند تا آنان را از ادامه اعتراض بازدارند. شایان ذکر است که احزاب اسلامی هوادار ایران، دولتی را اداره میکنند که از سوی تظاهرکنندگان هدف انتقاد قرار گرفته و کارآیی ضعیفش زیر سوال رفته است».
معموری میافزاید: «تظاهرات جاری در عراق، مذهبیها و غیرمذهبیها از جمله سکولارها، کمونیستها و سایر مجموعهها را گرد هم آورده است. همه آن ها به دنبال اصلاح سیستم و ریشهکن کردن فساد در دولت عراق هستند. به نظر میرسد که از شعارهای مذهبی و چهرههایی چون سیستانی بهرهبرداری میشد تا میان تظاهرکنندگان شکاف ایجاد شود... شرایط نشان میدهد که ایرانیها یا جنبشّهای هوادار ایران به معترضین برچسب ضد مذهب بودن، زیر پا گذاشتن اصول دینی و یا وابسته بودن به داعش میزدند تا از احزاب اسلامی خاصی که در میان متحدین ایران قرار دارند، حمایت کنند. با وجود حمله مقامات به معترضین و حمایت سیستانی از این تظاهرکنندگان، انتظار میرود که جدال بین این دو گروه درباره مسایل عراق به زودی خود را نشان دهد. در حالی که ایران میخواهد عراق عنصر کلیدیاش علیه اردوگاه عربستان سعودی در گروهبندیهای منطقهای باشد، سیستانی قصد دارد عراق را تا جای ممکن از منازعات منطقهای دور نگه دارد که این کشور بتواند تصمیمهای مستقلی را در چارچوب یک کشور باثبات و کارآمد، اتخاذ کند».
مصطفی الکاظمی در این باره مینویسد که علیرغم تصویب بسته اصلاحی حیدر العبادی از سوی پارلمان عراق، «مشکل انجام این کار نه تنها فقدان متخصصان علمی و حرفهای برای رویارویی با شرایط –بهخصوص با وجود فرار گسترده مغزها در همه رشتهها طی دهه گذشته- است، بلکه به اراده سیاستمداران عراقی برای قبول فلسفه اصلاحات به نفع جامعه و اتحاد نیز بازمیگردد».
