آیا ترکیه در رابطه با آتش بس سوریه درگیر تعهدی است؟

لارا روزن این هفته از واشنگتن گزارش کرد که به گفته جاش ارنست سخنگوی کاخ سفید، روسیه در مورد خاتمه دادن به خصومت ها در سوریه که روز ٢۶ فوریه به تایید شورای امنیت سازمان ملل رسید،  "تعهد دارد". 

به جای آنکه به این مسئله بپردازیم که چرا ممکن است توافق های حاصله به شکست بیانجامد، که چنین احتمالی نیز وجود دارد، از اینجا آغاز می کنیم که قطعنامه ٢٢۶٨ شورای امنیت سازمام ملل و توافق آمریکا و روسیه در مورد پایان دادن به خصومت ها در سوریه بطور بالقوه پیشرفتی غیر مترقبه است. این فرآیند شکننده است و قطعیت ندارد. اما می توان گفت که تنها راه رسیدن به یک راه حل، توافق بین آمریکا و روسیه است. از اینرو، تحولات هفته گذشته گام عظیمی به جلو است.

طبق توافق حاصله باید اطلاعات مربوط به نقاطی که مورد هدف حملات قرار می گیرند بین دو طرف مبادله شود. به این ترتیب روسیه می باید آمریکا را در جریان حمله به گروه های مسلحی که با آمریکا متحدند بگذارد. این آزمایشی است در سنجش میزان جدیت روسیه. فرآیند مزبور هم چنین از طرفین می خواهد که هماهنگی گروه های جهادی مانند احرار الشام و جیش الاسلام را با جبهه نصرت وابسته به القاعده در کانون توجه قرار دهند. داعش و جبهه نصرت خارج از دایره آتش بس قرار می گیرند. لذا گروه های مزبور که شدیدا فرقه گرا بوده و مورد حمایت قدرت های خارجی هستند و گاه به نحوی گمراه کننده از آنان به نام "شورشیان" یاد می شود از این پس باید پاسخگوی اعمال خود باشند. این ستون المانیتور نزدیک به دو سال است که در مورد مرزبندی مبهم میان گروه های جهادی و تروریست ها هشدار می دهد. ما این ابهام را که باعث می شود گروه های متحد القاعده مانند احرار الشام و جیش الاسلام نقشی در آینده سوریه داشته باشند رد می کنیم.

همانطور که لارا روزن و وال استریت ژورنال گزارش کرده اند برخی در دولت اوباما در خصوص هماهنگی با روسیه مشکوکند و به دنبال فرصتی می گردند که پیشرفت هائی را که تا به امروز به دست آمده نقش بر آب کنند. بگذارید امیدوار باشیم که آتش بس برقرار می ماند. حتی اگر هم چنین نباشد حداقل امیدوار باشیم که دولت اوباما روش خردمندانه ای را در پیش می گیرد. حاصل شکستن پیمان با روسیه نوعی عقب نشینی در همکاری برای مبارزه با تروریسم است که مآلا به تشدید جنگ در سوریه خواهد انجامید. اگر باز های کاخ سفید بر این تصورند که می توان بر ایران و روسیه در سوریه غلبه کرد باید گفت که در اوهام به سر می برند. مسکو و تهران در سوریه سرمایه گذاری عظیمی کرده اند و به این راحتی میدان را خالی نخواهند کرد. این دو کشور در عین حال ظرفیت بالائی برای اعمال خشونت دارند و از این نظر متاسفانه دیدگاهی مشابه متحدین منطقه ای آمریکا دارند. دیپلماسی آمریکا به رهبری جان کری، وزیر امور خارجه، باید مورد تحسین قرار گیرد نه مورد تردید. ضمن اینکه باید توجه داشت که هنوز موانع متعددی بر سر راه است.