Ruhani “yolsuz kurumlar” çıkışından sonra savunmaya itildi
İran’daki sokak gösterilerinde Reformcular etkisiz kalırken Irak ve Türkiye’den farklı tepkiler geldi. İran bu arada Hamas’la ilişkilerini Hizbullah üzerinden onarmaya çalışıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin 10 Aralık’taki meclis konuşmasında tutucu din adamları tarafından kontrol edilen “yolsuz kurumları” hedef alması hem muhafazakâr siyasi rakiplerinin hem de başarısız yönetim ve ekonomiden usanan göstericilerin tepkisini tetikledi.
Narges Bajoghli sokak gösterileriyle ilgili söyle yazıyor: “28 Aralık’ta Meşhed’de başlayan gösteriler, tutucuların Ruhani’nin bütçe konusunda söylediklerine, tutucu güçleri hedef alan diğer çıkışlarına verdiği yanıttı. Gösterilerin nasıl bir anda patladığını irdeleyen pek çok analiz, Yeşil Hareket’in bastırılmasını kutlamak için Dini Lider tarafından 2009’da başlatılan ve her yıl düzenlenen ‘9 Dey’ mitingi öncesinde tutucuların Ruhani karşıtı eylemler örgütlemesine işaret ediyor. Nitekim Meşhed de 2017 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Ruhani’nin başlıca rakipleri olan İbrahim Raisi ile Muhammed Bekir Galibaf’ın memleketi. Gösterilerin (30 Aralık’ta) büyük bir ‘9 Dey’ mitingiyle doruğa ulaşması amaçlanıyordu. Ancak tutucuların bu niyetine karşın insanlar sokağa dökülünce Dini Lider’i ve genel olarak rejimi hedef alan sloganlar atılmaya başlandı.”
Gösteriler devam ederken Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’le bağlantılı sözde “bağımsız” televizyon kanalları, 2015’te imzalanan Ortak Kapsamlı Eylem Planı’nın sağladığı yaptırım rahatlamasına rağmen İran’daki ekonomik sıkıntılardan duyulan yaygın hoşnutsuzluğun Hamaney’i kapsamadığı havasını yaratmaya çalıştı.
Ancak Bajoghli, Hamaney yanlısı televizyoncuların gidişata bakarak “söylem kontrolünü kaybedebileceklerini” hemen idrak ettiğini belirtiyor ve şöyle devam ediyor: “Dolayısıyla rejim yapımcıları ekonomik sıkıntılara ışık tutan ve Ruhani’nin icraatlarını eleştiren programlar yapmaya başladılar. Ustaca hazırlanan bu yeni yapımlar eleştirel görünme niyetinde olsalar da son tahlilde Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’in erdemleri ve liderliğine inanmak gerektiği mesajını pekiştiriyor. Avant TV, İslam Cumhuriyeti’nde ve rejim karşı muhalefette hizipçiliğin medyaya nasıl yansıdığını gösteren son örnek.”
