پیروزی تاریخی دونالد ترامپ در ماه جاری، بسیاری را در سراسر جهان شگفتزده کرد. مقامهای شورای همکاری خلیج نیز باید با تردیدهای بیشماری که سیاست خارجی واشینگتن در زمان دولت اوباما در قبال خاورمیانه ایجاد کرده بود، دست و پنجه نرم کنند. یکی از حوزههای نگرانی ملوک و امرای حاشیهٔ خلیج، مسئلهٔ سوریه است؛ جایی که سعودیها و قطریها از سال ۲۰۱۱ سرمایهگذاری سنگینی بر روی نیروهای اسلامگرای سنی کردند تا با رژیم سوریه بجنگند و بشار اسد را سرنگون کنند.
از نظر ریاض و دوحه، تغییر و تحولات اخیر در واشینگتن، یک عقبگرد بزرگ و خلاف منافع آنها محسوب میشود. از زمانی که ترامپ در روز ۲۰ ژانویه پا به اتاق بیضی کاخ سفید بگذارد، امید عربستان و قطر برای موفقیت در تغییر رژیم دمشق، تیرهتر از همیشه خواهد شد -و آنها که مدافع باقیماندن اسد در قدرت بودند، قدرتمندتر از هر زمان در شش سال اخیر میشوند.
با این که واشینگتن حمایت محدود لجستیک و مالی در اختیار گروههایی از مخالفان مسلح گذاشته و از خواست خود برای کنارهگیری اسد از قدرت سخن گفته است، لیکن ریاض و دوحه از خودداری دولت اوباما نسبت به اقدام جدیتر علیه رژیم دمشق دلگیر بودند. روز ۲۰ سپتامبر امیر قطر طی سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، نگرانی خود را نسبت به دولت وقت آمریکا اینگونه بیان کرد: «خطوط قرمزی برای رژیم [بشار اسد] ترسیم شده است… لیکن آنها که خطوط را ترسیم کردند، حتی در حد تکان دادن انگشتانشان هم عمل نکردند.» از دیدگاه بسیاری در شورای همکاری خلیج، اوباما در مورد این بحران سوءمدیریت به خرج داد و اجازه داد تا ایران از این درگیری در جهت گسترش نفوذ ایرانی/شیعه در شام بهره گیرد.
بسیاری در شورای همکاری خلیج انتظار داشتند که کلینتون پیروز شود. این خوشبینی وجود داشت که او به عنوان فرمانده کل قوا، رویکرد جدیتری در مورد بحران سوریه اتخاذ کند و توازن قدرت را به نفع شورشیان و علیه رژیم اسد بر هم زند تا در نهایت، نفوذ رو به گسترش ایران و روسیه در جهان عرب کاهش یابد.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.